Flexopack: Όλο πιο ψηλά, και ακόμα υποτιμημένη…

του Πάνου Γήτα

Μια από τις εταιρίες του ελληνικού χρηματιστηρίου η οποία έχει τραβήξει ιδιαίτερα την προσοχή μου είναι η Flexopack (ΦΛΕΞΟ). Για αυτό  τον λόγο άλλωστε έχω αφιερώσει δύο άρθρα για την συγκεκριμένη εταιρία.

Το πρώτο άρθρο γράφτηκε  το 2013 με την τιμή της μετοχής στα 3 ευρώ. Ο τίτλος του πρώτου άρθρου ήταν “αγοράζεις ασφάλεια”. Είχε χαρακτηριστεί από εμένα όχι σαν ευκαιρία ζωής, αλλά ως μία υποτιμημένη εταιρία, με σοβαρή διοίκηση, εξαγωγικό χαρακτήρα και ισχυρά θεμελιώδη. Το μόνο αρνητικό που μπορούσα τότε να διακρίνω, ήταν η μικρή εμπορευσιμότητα της μετοχής, κάτι το οποίο ισχύει μέχρι σήμερα.

Το δεύτερο άρθρο δημοσιεύθηκε το  2017 με την τιμή της μετοχής στα 4 ευρώ. Ο τίτλος του άρθρου ήταν “Μετοχή Flexopack: ύστερα από 3 χρόνια”. Σε αυτό το άρθρο είχα καταλήξει σε ίδια συμπεράσματα με το πρώτο μου άρθρο. Στο τέλος αναφέρω ότι αν η Flexopack ήταν εισηγμένη σε ξένο ανεπτυγμένο χρηματιστήριο θα είχε τιμή πάνω από 5,5 ευρώ.

Σήμερα μετά από 3 χρόνια η τιμή της μετοχής είναι στα 8,3 ευρώ. Είναι άραγε ακόμη υποτιμημένη;

Αρχικά ας θυμηθούμε τη δραστηριότητα της εταιρίας. Η Flexopack παράγει εύκαμπτα φιλμ συσκευασίας για τρόφιμα και ποτά. Ο κλάδος είναι ανελαστικής ζήτησης. Θεωρώ ότι η Flexopack έχει έναν ελαφρύ ούριο άνεμο, διότι η αύξηση του πληθυσμού της γης σε συνδυασμό με την πρόσβαση όλο και περισσότερων ανθρώπων σε συσκευασμένα τρόφιμα οδηγεί στην αυξημένη ζήτηση για τα προϊόντα της.

Παρακάτω θα παρουσιάσουμε τα σημαντικότερα δεδομένα των τελευταίων 7 ετών και θα γίνει και μια εκτίμηση για τα αποτελέσματα του 2020.

Η Flexopack  κάθε χρόνο επενδύει σημαντικά ποσά έτσι ώστε να μπορεί να αυξήσει την δυναμικότητά της και να παράγει περισσότερα και ποιοτικότερα προϊόντα. Απο το 2013 μέχρι και σήμερα έχει επενδύσει περίπου 50 εκ. Οι επενδύσεις αυτές αποδείχθηκαν επιτυχημένες, διότι κάθε χρόνο βελτιώνει τις επιδόσεις της.

Στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζονται ο κύκλος εργασιών και τα κέρδη της τελευταίας 8ετίας.

Ο κύκλος εργασιών αυξάνεται κάθε χρόνο. Από το 2013 μέχρι το 2020 έχει σχεδόν διπλασιαστεί. Η αύξηση του κύκλου εργασιών προέρχεται από το εξωτερικό. Εκτιμώ ότι ο κύκλος εργασιών θα συνεχίσει να αυξάνεται και για τα επόμενα χρόνια.

Τα κέρδη το 2013 ήταν 2,32 εκ. και το 2020 υπολογίζω ότι θα είναι πάνω από 11 εκ. Επομένως, η εταιρία κατάφερε σχεδόν να πενταπλασιάσει τα κέρδη της μέσα σε 8 χρόνια. Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό όταν η αύξηση του κύκλου εργασιών συνοδεύεται με αύξηση των κερδών. Το παραπάνω πιστοποιεί ότι η εταιρία έκανε όλα αυτά τα χρόνια αποδοτικές επενδύσεις.

Βλέπουμε ότι κάποιες χρονιές έχουμε μεγάλη αύξηση των κερδών όπως είναι το 2014, το 2016, το 2017 και το 2020. Το παραπάνω οφείλεται κυρίως στην ωρίμανση των επενδύσεων. Όπως είναι λογικό όταν κάποιος επενδύει, τα αποτελέσματα χρειάζονται κάποιο χρόνο για να αποτυπωθούν.

Στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζονται τα ίδια κεφάλαια από το 2013 μέχρι το 2020.

Τα ίδια κεφάλαια κάθε χρόνο αυξάνονται.Το 2013 ήταν 44 εκ. και στο τέλος του 2020 υπολογίζω ότι θα είναι 85 εκ. Μέσα σε 8 χρόνια τα ίδια κεφάλαια σχεδόν διπλασιάστηκαν.  Εκτός από την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων έχουμε και αύξηση της απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων. Μεταξύ 2013-2015 η απόδοση ιδίων κεφαλαίων ήταν πέριξ του 7%. Από το 2015 έως το 2020 η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων είναι περίπου 11%. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρία κατάφερε τόσο να μεγαλώσει σε μέγεθος, όσο να γίνει και αποδοτικότερη.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται  οι διανομές προς τους μετόχους και οι παροχές προς τη διοίκηση.

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020(εκτίμηση) Σύνολο
Παροχές ΔΣ 0.652 0.827 0.813 0.899 1.335 1.733 1.85 1.95 10.059
Καθαρά Μερίσματα
& Επιστροφές
1.055 1.055 0.000 0.000 0.586 0.703 0.703 1.055 5.157

Οι παροχές της διοίκησης κάθε χρόνο αυξάνονται όμως σε σχέση με το μέγεθος της εταιρίας και τα επιτεύγματα τους θεωρώ ότι είναι λογικές. Την περίοδο 2017-2018 έχουμε μια σημαντική αύξηση, διότι το 2017 το διοικητικό συμβούλιο από πενταμελές έγινε εννεαμελές. Αυτό συνέβη διότι η νέα γενιά ύστερα από αρκετά χρόνια εργασίας στην εταιρία ήρθε η στιγμή να ενσωματωθεί στο διοικητικό συμβούλιο. Η νέα γενιά είναι πολύ ικανή και ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την σημαντική ανάπτυξη της εταιρίας τα τελευταία χρόνια.

Η μερισματική πολιτική σε σχέση με την κερδοφορία της εταιρίας είναι αρκετά μικρή. Ενδεικτικά το 2019 διένεμε περίπου το 10% των κερδών. Επίσης την περίοδο 2015-2016 δεν μοίρασε καθόλου μέρισμα, όμως κάτι τέτοιο μάλλον δεν θα ξανασυμβεί στο μέλλον. Η λογική της διοίκησης είναι να μοιράζει κάθε χρόνο ένα μικρό μέρος των κερδών στους μετόχους. Προτεραιότητα τους είναι να προσπαθούν να επενδύουν με αποδοτικό τρόπο την πλεονάζουσα ρευστότητα ώστε κάθε χρόνο να γίνονται αποδοτικότεροι και μεγαλύτεροι.

Μέχρι στιγμής τα έχουν καταφέρει εκπληκτικά και εύχομαι να συνεχίσουν με την ίδια τακτική. Όσο η απόδοση ιδίων κεφαλαίων είναι πάνω από 11%, θεωρώ δόκιμο να επενδύουν τα κέρδη παρά να τα μοιράζουν στους μετόχους. Ουσιαστικά είναι σαν να τα τοκίζουν με επιτόκιο 11%. Εάν τα επέστρεφαν στους μετόχους, δε θεωρώ ότι θα ήταν τόσο εύκολο να βρει κανείς αποδόσεις πάνω από 11%. Συμφωνώ επίσης ότι θα πρέπει να υπάρχει μια μικρή διανομή προς τους μετόχους σαν επιβράβευση και σαν ένδειξη ευρωστίας της εταιρίας.

Το 2013 η τιμή της μετοχής ήταν 3 ευρώ. Ύστερα από 8 χρόνια η μετοχή έχει σκαρφαλώσει στα  8,3 ευρώ. Η άνοδος της μετοχής είναι 176% συν τα μερίσματα. Μετά από τέτοια άνοδο είναι άραγε ακόμα υποτιμημένη;

Στα 8,3 ευρώ η κεφαλαιοποίηση της εταιρίας είναι σχεδόν 97 εκ. Το 2020 εκτιμώ ότι τα κέρδη θα είναι 11,5 εκ. άρα έχουμε p/e  8,4 . Να υπενθυμίσουμε ότι η Flexopack έχει εργοστάσια σε 3 διαφορετικές χώρες, έχει παρουσία σε πάνω από 50 χώρες και είναι εξαγωγική περίπου στο 90%. Οπότε μιλάμε για έναν πολυεθνικό όμιλο και όχι απλά για μια εταιρία της ελληνικής επικράτειας.

Το 2020 πιστεύω ότι τα ίδια κεφάλαια θα είναι 85 εκ., άρα θα έχουμε p/bv 1,14. Να σημειώσουμε ότι ο όμιλος Flexopack αναπτύσσεται με ίδια κεφάλαια για αυτόν το λόγο είναι διαχρονικά αδάνειστος, αν λάβουμε υπόψη και τα ταμειακά διαθέσιμα (καθαρός δανεισμός)

Τα επόμενα χρόνια η τύχη φαίνεται να είναι με το μέρος της εταιρίας, διότι εκτός από την αύξηση του πληθυσμού, η τιμή του πετρελαίου και των παραγώγων του πετρελαίου πιστεύω ότι  θα παραμείνουν σε χαμηλές τιμές, επομένως θα έχει ελαφρώς μειωμένο κόστος πρώτης ύλης.

Την επόμενη 5ετία το επενδυτικό πλάνο είναι περίπου 35 εκ. χωρίς αυτό βέβαια να είναι δεδομένο. Άλλωστε όπως είχε πει ο Στίβεν  Χόκινγκ, «ευφυία είναι η ικανότητα να προσαρμόζεσαι στην αλλαγή».

Την περίοδο 2013-2020, και εφόσον στο τέλος του έτους τα ίδια κεφάλαια είναι 85εκ., μεσοσταθμικά ο ρυθμός που αυξήθηκαν τα ίδια κεφάλαια υπολογίζεται περίπου στο 10%. Αν η εταιρεία συνεχίσει να αυξάνει τα ίδια κεφάλαια με αυτό τον ρυθμό, το 2025 τα ίδια κεφάλαια θα έχουν φτάσει τα 136 εκ., και αν η απόδοση ιδίων κεφαλαίων βρίσκεται στο 11%, τότε τα κέρδη του 2025 θα είναι περίπου 15 εκ.

Παρακολουθώντας την εταιρία τα τελευταία χρόνια είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για μια αναπτυξιακή εταιρία που κάθε χρόνο κάνει και ένα σκαλί προς τα πάνω. Προσωπική εκτίμηση είναι  ότι τέτοιες εταιρίες θα έπρεπε να διαπραγματεύονται με p/e 15. Άρα με τα εκτιμώμενα κέρδη του 2020 (11,5εκ) θα μας έδινε μια κεφαλαιοποίηση  173 εκ. ή 14,5 ανά μετοχή. Αν το επενδυτικό πλάνο της επόμενης  5ετίας υλοποιηθεί με επιτυχία όπως τα προηγούμενα χρόνια τότε τα κέρδη της εταιρίας θα μπορούσαν το 2025 να διαμορφωθούν στα  15 εκ., όπως είδαμε. Αν την αποτιμήσουμε πάλι με p/e 15 τότε θα έχουμε το 2025 μια κεφαλαιοποίηση 225 εκ., δηλαδή 19 ευρώ ανά μετοχή. Η ιστορία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι το ελληνικό χρηματιστήριο είναι ένα ρηχό χρηματιστήριο και επομένως οι «αδικίες» μπορεί να κρατήσουν για πολλά χρόνια, ακόμη και για πάντα. Επιπλέον, θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι οι παρελθοντικές επιτυχίες της εταιρίας δεν είναι απαραίτητο ότι θα συμβούν και στο μέλλον.  Άλλωστε όπως η ζωή έτσι και το επιχειρείν είναι γεμάτο εκπλήξεις!

Ο Πάνος Γήτας κατείχε μετοχές της Flexopack κατά την ημερομηνία της δημοσίευσης του άρθρου.

Πάνος Γήτας

*Τα παραπάνω δεν αποτελούν συστάσεις για οποιαδήποτε χρηματιστηριακή συναλλαγή. Οι υπολογισμοί είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας και ενδέχεται να περιλαμβάνουν αστοχίες ή λάθη. Συνιστούν προσωπικές απόψεις που παρουσιάζονται για συζήτηση μεταξύ επενδυτών.

17 comments on “Flexopack: Όλο πιο ψηλά, και ακόμα υποτιμημένη…

  1. Ο/Η Ioannis λέει:

    Αγαπητέ Πάνο πάρα πολύ ωραίο το άρθρο σου. Εγώ αυτό που θα ήθελα να επισημάνω είναι, ως πρώην επενδυτής της φλέξοπακ και απογοητευμένος θα μπορούσα να πω, όταν μία εταιρεία μπαίνει στο χρηματιστήριο οφείλει να σέβεται τους επενδυτές της. Να βρει τρόπους να το πράξει όπως για παράδειγμα την εμπορευσιμότητα των μετοχών της, Να βάλει ένα market maker για να μην υπάρχει μεγάλο spread μεταξύ αγοράς και πώλησης. Άποψή μου είναι ότι παραμένει υποτιμημένη διότι δεν είναι επιθυμητή από τους επενδυτές τουναντίον είναι πάρα πολύ ελκυστική για τους ιδιοκτήτες της αλλά αυτό δεν συνάδει με την φιλοσοφία του χρηματιστηρίου. Όταν θα αποκτήσει εμπορευσιμότητα η μετοχή και ιδιοκτήτες θα σεβαστούν τους επενδυτές πίστεψε με ότι θα αρχίσει να ζωντανεύει στο ταμπλό.

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Αγαπητέ Ιωάννη,

      Ο μεγαλύτερος σεβασμός μιας εταιρείας απέναντι στους μετόχους μειοψηφίας είναι να κάνει το καλύτερο για αυτούς και όχι να τους αντιμετωπίζει σαν δεύτερης κατηγορίας μετόχους. Να τους ενημερώνει επαρκώς και να λειτουργεί για το όφελος όλων και όχι μόνο της διοίκησης.

      Η εμπορευσιμότητα είναι καλή για τους εμπόρους.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      Καλημέρα Ιωάννη σε ευχαριστώ πολύ. Είναι γεγονός ότι η μετοχή δεν έχει εμπορευσιμότητα ίσως και αυτός να είναι ο λόγος που παραμένει διαχρονικά υποτιμημένη. Θα ήτανε καλό όπως λες να βάλει η εταιρία έναν market maker για να φτιάξει η εμπορευσιμότητα. Επίσης θα ήτανε θετικό σε χαμηλές τιμές να κάνει αγορά ιδίων μετόχων ώστε να φτιάχνει επιπλέον αξία για τους μακροπρόθεσμους επενδυτές και να δίνει έξοδο διαφυγής στους βιαστικούς επενδυτές.
      Αν εξαιρέσουμε το θέμα της εμπορευσιμότητας νομίζω ότι η διοίκηση έχει φερθεί υποδειγματικά στους μικρομετόχους διότι δεν υπάρχουν υπέρογκες διοικητικές αμοιβές, δεν υπάρχουν θυγατρικές με ποσοστά στους μεγαλομετόχους, δεν υπάρχουν παραπλανητικές δηλώσεις από την πλευρά της διοίκησης, πάντα στις γενικές συνελεύσεις απαντάνε σε όλες τις ερωτήσεις.
      Συν ότι τα οικονομικά επιτεύγματα της τελευταίας δεκαετίας είναι εντυπωσιακά !
      Όποτε μπροστά σε όλα αυτά τα θετικά παραβλέπω το πρόβλημα της εμπορευσιμότητας.

      • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

        Να προσθέσω και κάτι ακόμα εδώ. Δε περιμένουμε εύκολα να βρούμε μια “άγια” διοίκηση, αλλά ούτε νομίζω πως στις περισσότερες περιπτώσεις έχουμε να κάνουμε με γεννημένους απατεώνες.

        Οι άνθρωποι αυτοί έχουν όνειρα, θέλουν κάτι να αναπτύξουν, οπότε κάποια στιγμή η ανάγκη άντλησης κεφαλαίων (συνήθως σε καλή τιμή) του έφερε στο χρηματιστήριο. Αυτοί που μπήκαν για μια αρπαχτή συνήθως δε θα μείνουν και για καιρό.

        Όταν, λοιπόν, πάμε σε μια γενική συνέλευση με βασικό μας μέλημα ασκήσουμε κριτική σε μια διοίκηση για την εμπορευσιμότητα, θα της δώσουμε αυτό το “σήμα”: “Ετούτοι εδώ περαστικοί είναι, ό,τι και να κάνουμε εδώ τους νοιάζει το παιχνίδι”.

        Αν όμως εμείς σεβόμασταν τα χρήματά μας και τον εαυτό μας σαν συνιδιοκτήτες, μικροί συνιδιοκτήτες, να είστε σίγουροι πως ένας καλός επιχειρηματίας δε θα θέλει να γυρίσει στο σπίτι του το βράδυ με την αίσθηση πως κλέβει τους συνεταίρους του. Και αν δεν είναι τόσο ηθικός, πάλι θα το σκεφτεί διπλά να καταπατήσει τα δικαιώματά μας.

        Αν εμείς δε σεβόμαστε την περιουσία μας, περιμένετε από το μεγαλομέτοχο να τη σεβαστεί. Αν εμείς δε το θυμίσουμε, κάτι άλλο θα αποτελέσει προτεραιότητα. Αν το μεγάλο παράπονό μας είναι η εμπορευσιμότητα, “να ξέρετε πως είμαστε η χαρά του απατεώνα”.

        Για να μην αφήσω την εντύπωση πως το θύμα ευθύνεται για τη συμπεριφορά του καταπατητή, δείτε αυτό το άρθρο που έγραψα απευθυνόμενος βασικά στους εισηγμένους.

        https://www.investorblog.gr/καλές-εισηγμένες-φταίνε-αζήτητα/

  2. Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

    Πάνο συγχαρητήρια τόσο για το αναλυτικό και αποκαλυπτικό σου άρθρο, όσο και για την επιτυχημένη επενδυτική σου επιλογή, για την οποία μας κρατάς ενήμερους από το μακρινό 2013.

    Στην περίπτωση της Flexopack το μεγάλο ερώτημα για μένα είναι το εξής. Είναι τα αυξανόμενα περιθώρια κερδοφορίας και επομένως η απόδοση των κεφαλαίων μια secular (πως το λένε αυτό στα ελληνικά;) ή cyclical (κυκλική) τάση.

    Αν στη φύση του είναι κάτι το κυκλικό, που μπορεί να οφείλεται στις τιμές του πετρελαίου, ή σε κύματα έντασης και ύφεσης του ανταγωνισμού, ή στην ωρίμανση των επενδύσεων, τότε πιο πιθανό είναι να δούμε τα περιθώρια να επιστρέφουν χαμηλότερα. Αν δηλαδή πάμε 20 χρόνια πίσω, θα δούμε πάλι τα περιθώρια να αυξάνονται πολύ για κάποιες χρονιές και ύστερα πάλι να υποχωρούν.

    Αν τώρα τα αυξανόμενα περιθώρια οφείλονται σε οικονομίες κλίμακας, τότε είναι πολύ πιθανό να είναι διατηρήσιμα, αν και για μια βιομηχανική επιχείρηση αμφιβάλω για το αν θα μπορούσαν να κινηθούν αρκετά παραπάνω.

    Η άποψή μου, και χωρίς να τη γνωρίζω την εταιρεία τόσο καλά όσο και εσύ, είναι πως πρόκειται για μια μείξη των δύο. Άρα, πιθανολογώ πως ναι μεν τα περιθώρια μπορεί να είναι καλύτερα σε σχέση με τη προηγούμενη δεκαετία, αλλά πως αυτό εδώ το έτος μάλλον είναι κυκλικά ευνοημένα. Δεν είναι κυκλική επιχείρηση, όπως π.χ. ο Ικτίνος, και δε περιμένω τραγικές μεταβολές, αλλά σκέφτομαι πως μάλλον η μακροπρόθεσμα διατηρήσιμη απόδοση των ιδίων κεφαλαίων δύσκολα να ξεπερνά το 10%. Το 10% θα ήταν ένα θετικό σενάριο.

    Βέβαια και 8% να είναι, δεν είναι κάτι που τι κάνει τη μετοχή ακριβή, αλλά δεν τη κάνει να υπόσχεται και τις τρομερές υπεραποδόσεις. Πάντως, μια αποδοτική και κερδοφόρος εταιρεία έχει πάντα το χρόνο με το μέρος της, όπως μας δείχνουν τα γραφήματα. Εφόσον η εταιρεία δε πάθει κάτι (χτύπα ξύλο), είτε με μεσαίες είτε με μεγαλύτερες αποδόσεις, ο μέτοχος χαμένος δε θα βγει τα επόμενα χρόνια.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      γεια σου φίλε Δημήτρη, σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια και για την ευγενική σου φιλοξενία στο investorblog.

      Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων διαχρονικά αυξάνεται και θεωρώ ότι αυτό οφείλεται σε οικονομία κλίμακας και στην ωρίμανση επενδύσεων. Φυσικά είναι απίθανο να συνεχίζει να αυξάνεται για πάντα. Λόγο αντικειμένου θεωρώ ότι είναι κάτι σταθερό και όχι κάτι κυκλικό.

      Τώρα όσο αφορά το πετρέλαιο ας δούμε το παρακάτω: Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν και κάποιος θα περίμενε τρομερή πτώση στο κόστος πρώτων υλών της Flexopack. Όμως η εταιρία χρησιμοποιεί παράγωγο του πετρελαίου το οποίο η τιμή του έπεσε αλλά πολύ λιγότερο απο ότι το πετρέλαιο. Επομένως σίγουρα το 2020 αυτό την βοήθησε αλλά δεν ήτανε κάτι φοβερό ώστε τα αποτελέσματα να χαρακτηριστούν κυκλικά. Στην ισχυροποίηση του παραπάνω βοηθάει και το παρακάτω παράδειγμα: Όταν το πετρέλαιο το 2008 είχε φτάσει πάνω απο 150 δολλάρια, το 2014 ήτανε στα 100 ή το 2018 στα 70 ,τα αποτελέσματα πάλι ήτανε σταθερά. Επομένως θεωρώ ότι η τιμή του πετρελαίου δεν την επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό ώστε η επιχείρηση να χαρακτηριστεί κυκλική. Φέτος πιθανολογώ ότι έδωσε μια ελαφριά ώθηση στα αποτελέσματα της και για αυτό η απόδοση ιδίων κεφαλαίων για φέτος θα διαμορφωθεί περίπου στο 13,5% με βάση τις εκτιμήσεις μου. Για τα επόμενα χρόνια περιμένω μια απόδοση ιδίων κεφαλαίων πέριξ του 11%. Πολύ σημαντικό αυτό που λες ότι τελικά και 8% να είναι η μελλοντική απόδοση ιδίων κεφαλαίων υπάρχει περιθώριο ασφαλείας οπότε κάποιος μακροπρόθεσμος επενδυτής έχει λίγες πιθανότητες να χάσει τα χρήματα του σε αυτές τις τιμές.

  3. Ο/Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ λέει:

    Καλημέρα σε όλους και όλες,

    Στα πλαίσια εκπόνησης διπλωματικής εργασίας, διεξάγεται έρευνα όσον αφορά την ψυχολογία των επενδυτών κατά την διάρκεια της πανδημίας. Η έρευνα πραγματοποιείται μέσω ανώνυμων ερωτηματολογίων που μοιράζονται σε επενδυτές που συμμετέχουν ενεργά στο χρηματιστήριο. Όσοι/ες μπορείτε να αφιερώσετε λίγα λεπτά από τον χρόνο σας, παρακαλώ πολύ συμπληρώστε το ερωτηματολόγιο του παρακάτω link:
    https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc0gkgjwBI_ZRJ64gT9e96Z90Qps30ergv4UxRrysgiCOwvLg/viewform?fbclid=IwAR1S4uvhO8qfsPPt1LW9GwfejNMYHcJeEOAEXFOuebeeNzTtTF4EOscxaAM

    Υπενθυμίζω το ερωτηματολόγιο είναι ανώνυμο και οι απαντήσεις του θα χρησιμοποιηθούν μόνο για τις ανάγκες της διπλωματικής εργασίας.

    Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Αναστασία το συμπλήρωσα. Αν και όσοι εφαρμόζουν value investing στρατηγικές αναπτύσσουν συμπεριφορές που είναι δύσκολα αποκωδικοποιήσιμες από τέτοιες ερωτήσεις. Βασικά δε σκοτίζονται τόσο πολύ για τα βραχυχρόνια γεγονότα, ούτε για τη πρόβλεψη των τιμών.

  4. Ο/Η Antonios Panos λέει:

    Μήπως γνωρίζετε πότε θα ανακοινώσει αποτελέσματα εννιαμηνου;

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      Δεν ανακοινώνει ούτε τρίμηνο ούτε εννιάμηνο. Τα επόμενα αποτελέσματα είναι τα ετήσια που θα ανακοινωθούν περίπου Μάρτιο-Απρίλιο του 2021.

  5. Ο/Η Petros λέει:

    Φίλε Πάνο χάρη σ’ σένα γνωρίσαμε την flexopack, κ επενδύσαμε σε αυτή μιας κ φαίνεται πολύ ελκυστική. Εγώ θ σταθώ σε αυτό που είπες ότι η πίτα αυξάνει μιας κ ο πληθυσμός αυξάνει αλλά κ τα συσκευασμένα τρόφιμα επίσης κατά κεφαλή. Οπότε αυτό δημιουργεί μία πρόσθετη ασφάλεια για τον επενδυτή μακροπρόθεσμα .

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      γεια σου Πέτρο!
      Ναι είναι σημαντικό που ο κλάδος μακροπρόθεσμα φαίνεται να έχει ούριο άνεμο.

  6. Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

    Πάνο, χάριν μιας πιο αποκαλυπτικής κουβέντας, θα κάνω το συνήγορο του διαβόλου για κάποια ζητήματα.

    Ξεκινώ από αυτό. Αποδόσεις του 10-11% ή ακόμα του 8%, θεωρούνται ικανοποιητικές, και συμφωνώ πως είναι αυτές που θα πάρει αυτός που διακρατεί μακροπρόθεσμα τη Flexopack (αν παραμείνει γερή και σταθερή). Η τιμή της μετοχής άλλοτε μπορεί να τρέχει πιο μπροστά και άλλοτε να μένει πίσω, αλλά αυτό δεν επηρεάζει κάποιον που κοιτά 10 χρόνια μπροστά.

    Αν, όμως κάποιος επενδυτής κυνηγά την υπεραπόδοση; Το ότι τη κυνηγάς δε σημαίνει πως θα την καταφέρεις κιόλας. Θα πατήσεις μπανανόφλουδες και δε θα καταφέρεις τα 20% που κατάφεραν σπουδαίοι επενδυτές. Αν όμως το επιχειρήσεις, και έχεις κάποια επιτυχία ίσως καταφέρεις το 10%+. Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να προσπαθήσεις με όλες σου τις δυνάμεις. Το τι θα βγει, θα το δείξει ο χρόνος.

    Αν, λοιπόν θες το 10%+ υπάρχουν δύο δρόμοι. Ο ένας είναι να παίρνεις εταιρείες σαν τη Flexopack, ή καμιά φορά και λιγότερο αποδοτικές πολύ πιο φθηνά, και να τις ανακυκλώνεις. Έτσι πέρα από την εσωτερική τους απόδοση να παίρνεις και ένα εφάπαξ από την χαμηλή τιμή. Δηλαδή, η ΦΛΕΞΟ, τις φορές που βρισκόταν αρκετά κάτω από τα ίδια κεφάλαια υποσχόταν 15%+. Αν τρέξει η μετοχή, θα υπόσχεται κάτι λιγότερο. Σε αυτή τη φάση λοιπόν, μπορεί η Flexopack να υποσχεθεί υπεραπόδοση;

    Ο Δεύτερος δρόμος είναι να πάρεις εταιρείες, κάπως πιο ακριβά, να τις διατηρήσεις για πολλά χρόνια, αλλά που καταφέρνουν εσωτερική απόδοση 15%+. Εκεί πάλι με αυτό τον τρόπο, που πάλι έχει του κινδύνους του και απαιτεί μεγάλη μαεστρία (δύσκολα με ευστοχία να εντοπίσεις αυτές που διατηρούν το 15%+), μπορείς να προσδοκάς το 10%+.

    Με τη Flexopack, υπεραπόδοση δε βγαίνει ούτε με τον ένα δρόμο (στη τρέχουσα τιμή), ούτε με τον άλλο. Δηλαδή, τα Πλαστικά Θράκης, μια λιγότερο αποδοτική επιχείρηση, σε τζάμπα τιμή (π.χ. όταν βρισκόταν πολύ κάτω από τα ίδια της κεφάλαια) κατάφερε να δώσει ένα εφάπαξ μεγάλο κέρδος. Η Entersoft, Epsilonet, Kri-kri, το κατάφεραν με τη θεαματική αποδοτικότητα επί των κεφαλαίων τους, παρότι ήταν “ακριβούλες”.

    Άρα, είναι η Flexopack μια μετοχή για επενδυτές που στοχεύουν να υπεραποδώσουν της αγοράς; Να καταφέρουν κάτι καλύτερο από το μέσο όρο; Ούτε είναι το καραφθηνό (όπως ήταν ΠΛΑΘ), ούτε το καρα-αποδοτικό (όπως Κρι-κρι).

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      γεια σου Δημήτρη,

      πιστεύω ότι η Flexopack θα συνεχίζει να έχει μια απόδοση ιδίων κεφαλαίων πέριξ του 11%. Σύμφωνα με αυτήν την πρόβλεψη μου εφόσον αγοράζεις σε τρέχουσα τιμή που είναι πέριξ των ιδίων κεφαλαίων, τότε θα περιμένεις ένα 11% το χρόνο σαν απόδοση. Όμως θα ήθελα να απαντήσεις στην παρακάτω ερώτηση. Αξίζει ένας πολυεθνικός όμιλος, με διαχρονικά ανοδική πορεία, σε αντικείμενο ανελαστικής ζήτησης, ανέκαθεν αδάνειστος, με αυξηνόμενη κερδοφορία να διαπραγματεύεται στα ίδια κεφάλαια; Γνώμη μου είναι ότι αξίζει κάτι παραπάνω. Αν όμως η αγορά δεν το δώσει το κάτι παραπάνω θεωρώ δύσκολο να πάρεις υπεραποδόσης 20% το χρόνο απο την Flexopack.

      Όταν τα πλαθ είχανε φτάσει στα 1.3-1.5 (προσωπικά αγόρασα σε αυτές τις τιμές και αυτη την στιγμή δεν έχω μετοχές), μην ξεχνάς και η Flexopack είχε πέσει στα 5,5 ευρώ. Προφανώς και βγήκε πολύ μεγαλύτερη υπεραξία απο τα πλαθ σε σχέση με την φλεξο. Αλλά η απόδοση λέει την μισή αλήθεια. Μήπως τα πλαθ σαν εταιρία έχουνε μεγαλύτερο ρίσκο απο την φλέξο. Το λέω αυτό διότι τα πλαθ μας έχουνε συνηθίσει σε άτσαλα αποτελέσματα, σε περίεργες αναδιορθώσεις, σε υπέρογκες αμοιβές ΔΣ κτλ, ενώ η φλεξο έχει πιο αρμονική και σταθερή πορεία. Επομένως συμφωνώ απόλυτα ότι η απόδοση στα πλαθ ήτανε πολύ μεγαλύτερη αλλά νομίζω και το ρίσκο μεγαλύτερο.

      Τα κρι-κρι πραγματικά έχουνε εντυπωσιακά αποτελέσματα. Είναι μια μετοχή που παρακολουθώ αλλά δεν κατέχω μετοχές. Ο λόγος είναι ότι δεν μπόρεσα να αναγνωρίσω την ευκαιρία πριν χρόνια και τώρα δεν πηγαίνει το χέρι για να αγοράσει μετοχές. Επίσης δεν μου αρέσουν και τα προϊόντα της αλλά αυτό δεν έχει και τόσο σημασία. πχ της Εβροφάρμας τα βρίσκω ποιοτικότερα. Το κρι-κρι είχε ίδια κεφάλαια το εξάμηνο του 2020 75 εκ. και εμφάνισε κέρδη περίπου 9,1 εκ άρα θα έχει λογικά απόδοση ιδίων κεφαλαίων στο έτος 25%! Πραγματικά εντυπωσιακό! Θα πάρει όμως ο μέτοχος το 25% απόδοση το έτος; Η απάντηση είναι μάλλον όχι διότι τα κρι-κρι δεν διαπραγματεύονται στα ίδια κεφάλαια όπως διαπραγματεύεται η φλεξοπακ. Τα κρι-κρι έχουνε μια κεφαλαιοποίηση 212εκ άρα έχουμε p/bv 2,83 στο εξάμηνο. Άρα για να πάρει ο μέτοχος 25% θα πρέπει να αγοράσει τις μετοχές στα ίδια κεφάλαια δηλαδή στα 2,3 ευρώ και όχι στα 6,42 που είναι σήμερα. Ο μέτοχος αγοράζοντας σε αυτές τις τιμές θα έχει λογικά μια απόδοση 8-9% άρα ούτε στο κρι-κρι έχουμε την υπεραπόδοση του 20%.
      Επίσης η απόδοση ιδίων κεφαλαίων στο κρι-κρι έχει κάνει μεγάλα άλματα τα τελευταία χρόνια. Πιστεύεις ότι θα συνεχίσει έτσι;

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Κοίτα Πάνο, το αν αξίζει, σε ένα βαθμό εξαρτάται από τις εναλλακτικές διαθέσιμες επιλογές. Όταν για μεγάλα διαστήματα οι αγορές παραμένουν ακριβές, αρχίζουν και εξαφανίζονται οι επιλογές τύπου ΠΛΑΘ, και οι μετοχές μπορεί να υπόσχονται σε εκείνη τη φάση χαμηλές μελλοντικές αποδόσεις (π.χ. 5%). Σε μια μετοχή που αναπτύσσεται εσωτερικά με 10% όπως η ΦΛΕΞΟ, κλειδώνεις σαφώς μια μεγαλύτερη απόδοση για τέτοιες περιόδους.

      Με αυτή την έννοια, και επειδή δε θέλουμε όλο το χαρτοφυλάκιο να είναι επιθετικό και με μεγάλύτερα ρίσκα, όπως λες, εταιρείες σαν τη ΦΛΕΞΟ είναι μια επιλογή να λειτουργούν σαν βάση. Επίσης, αν η αγορά τις αποτιμήσει πιο ψηλά, θα έχεις την ευκαιρία να πάρεις ένα εφάπαξ, εφόσον ενδιαφέρεσαι να πουλήσεις. Αν δε πουλήσεις, πολύ μακροχρόνια την εσωτερική απόδοση θα πάρεις.

      Αξίζει, λοιπόν, στην τρέχουσα τιμή, αν θες να κλειδώσεις μια ικανοποιητική απόδοση, κρατώντας τη πιθανότητα της εφάπαξ απόδοσης. Αξίζει και υψηλότερα για όσους πολύ καλά κάνουν και για ένα μέρος του χαρτοφυλακίου τους νιώθουν εντάξει και με κάτω του 10% αποδόσεις. Προσωπικά με δυσκολεύει να την εντάξω στο χαρτοφυλάκιο εδώ, αν και την είχα αγορασμένη πιο χαμηλά.

      Τώρα για μια εταιρεία σαν τα Κρι-Κρι με πολύ μεγάλη απόδοση ιδίων κεφαλαίων, πολύ σωστά λες πως εσύ πληρώνεις 200 εκ. για να την αγοράσεις, και όχι τα 75 εκ. Οπότε 8-9% θα πάρεις, υπό την προϋπόθεση πως η εταιρεία δεν επανεπενδύει.

      Όμως, σε μια υποθετική κατάσταση που η εταιρεία επανεπενδύει όλα της τα κέρδη, με την ίδια απόδοση (25%), στο μακροπρόθεσμο μέλλον η απόδοση και για τον αγοραστή της μετοχής το 25% θα προσεγγίζει. Το 200 ή το 75 δεν θα επηρεάσει δραστικά την ετησιοποιημένη απόδοση αν τα χρόνια είναι πολλά.

      Αλλά, πρώτον η εταιρεία δύσκολα για 10 ή 20 χρόνια θα κρατήσει τέτοια αποδοτικότητα για τα νέα κεφάλαια που επενδύει ( incremental return), και δεύτερον δύσκολα θα μπορεί να επανεπενδύει όλα της τα κέρδη σε αυτούς τους ρυθμούς. Χρειάζονται και τα δύο, ώστε η εσωτερική απόδοση στο βάθος του χρόνου να μεταφερθεί απόλυτα στον μέτοχο.

      Μεταξύ του ενός άκρου που υπόσχεται 20% και του άλλου που υπόσχεται 8-9%, η αλήθεια ίσως είναι κάπου ανάμεσα. Η απάντηση δεν είναι εύκολη, και δεν είμαι σίγουρος για τις πιθανότητες συγκεκριμένα της Κρι-κρι. Γενικά, όμως σαν επενδυτής καταλαβαίνω το σκεπτικό του να δώσω πάνω από τα ίδια κεφάλαια για εταιρεία με πολύ υψηλή αποδοτικότητα. Για 10% αποδοτικότητα δυσκολεύομαι να δώσω αρκετά πάνω από τα ίδια κεφάλαια.

      Βέβαια αν είχα τη διοίκηση της ΦΛΕΞΟ και πίστευα στη διατήρηση του 10%, θα τη μόχλευα ελαφρά, αν μπορούσα να δανειστώ με 4-5%. Έτσι, ή θα επένδυα περισσότερα, ή θα επένδυα τα ίδια και θα έδινα και ένα καλύτερο μέρισμα. Υπό αυτό το σενάριο, θα προέκυπτε σημαντική αξία. Μήπως, όμως, η διοίκηση είναι επιφυλακτική, και δεν είναι σίγουρη για αυτό το 10% και σωστά δε θέλει να βάλει σε περιπέτειες την εταιρεία;

  7. Ο/Η Panos Gitas λέει:

    πολυ σημαντικό Δημήτρη αυτό που γράφεις στην αρχή. Αν είναι κάτι φθηνό ή ακριβό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και απο τις εναλλακτικές επιλογές. Με τις σημερινές αποτιμήσεις στο χρηματιστήριο την Flexopack την βρίσκω αρκετά ελκυστική απο άποψη risk-reward. Όλες οι προσεγγίσεις μου άλλωστε αυτό τον γνώμονα έχουμε: τι πιθανολογώ ότι θα κερδίσω και τι ρίσκο παίρνω.

    Μετά παίζει ρόλο και πόσο καλά ξέρεις την κάθε εταιρία. Αν νιώθεις άνετα να είσαι μέτοχος, αν έχεις γνωρίσει την διοίκηση, αν σου αποπνέει εμπιστοσύνη, αν θεωρείς ότι είναι έντιμη. Επομένως ωραία είναι όλα αυτά που λέμε για τις αποδόσεις κτλ αλλά σίγουρα καλό είναι να είσαι σε εταιρίες που νιώθεις άνετα και όμορφα έτσι ώστε να μπορέσεις να την κρατήσεις για αρκετά χρόνια και να απολαύσεις την μελλοντική υπεραξία.
    Προσωπικά είμαι μέτοχος στην φλεξοπακ απο το 2012. Είχα πουλήσει αρκετά κομμάτια το 2018 στα 7 ευρώ διότι θεωρούσα ότι υπάρχουν φθηνότερες επιλογές εκείνη την στιγμή. Ύστερα όλα τα κομμάτια που πούλησα και παραπάνω τα πήρα πίσω σε χαμηλότερες τιμές απο τα 7 ευρώ τα επόμενα χρόνια και κυρίως όταν ξεκίνησε η πανδημία. Αγόρασα επομένως σε χαμηλότερες τιμές απο αυτές που πούλησα πριν 2 χρόνια και η εταιρία είναι καλύτερη απο ότι ήτανε πριν 2 χρόνια. Το παραπάνω παράδειγμα το αναφέρω για να δείξω ότι είναι σημαντικό να επιλέγουμε εταιρίες βάση των εναλλακτικών επιλογών που έχουμε και όταν γνωρίζουμε καλά μια εταιρία είναι πιο εύκολο να κάνουμε κινήσεις σαν την παραπάνω.

    Στο τέλος λες γιατί δεν μοχλεύουν ελαφρά ώστε να αναπτυχθούν πιο γρήγορα. Το κόστος δανεισμού τους είναι λίγο πάνω απο 2% οπότε δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Το θέμα είναι οτι τους αρέσει η οργανική ανάπτυξη και θέλουνε ολόκληρος ο όμιλος να έχει κοινή κουλτούρα. Για αυτό τον λόγο πάνε βήμα βήμα. Άλλωστε αν δεις αποφεύγουν τις εξαγορές. Προσωπικά μου αρέσει ο τρόπος τους και νιώθω περισσότερη ασφάλεια. Τόσα χρόνια αυτό έχουνε μάθει να κάνουν με επιτυχία, γιατί να με μεταπηδήσουν σε κάτι άλλο;

    Ραντεβού λοιπόν το 2025 για να δουμε τι θα έχει συμβεί!

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Ό,τι γράφω παραπάνω αφορά την προοπτική της υπεραπόδοσης. Δε λέω πως απόδοση παρόμοια της αγοράς είναι άσχημη, ειδικά για το μακροχρόνια επενδυτή. Ακόμα και ένα 10% μπορεί να κάνει θαύματα μέσω του ανατοκισμού.

      Το 2013 είχαμε πάλι ένα αντίστοιχο debate για το αν η Flexopack υπόσχεται υπεραπόδοση και πάλι πίστευα πως όχι. Εσύ είχες δίκιο! Αυτό που δεν είδα καλά είναι την προοπτική αύξησης των περιθωρίων. Έλεγα πως ένα p/e:10 δεν είναι τόσο τρομερό, αλλά τελικά τα κέρδη αυξήθηκαν περισσότερο από ό,τι περίμενα.

      Θα έλεγα στους αναγνώστες να πάνε πίσω και να δουν αυτή την κουβέντα που είχαμε:
      https://www.investorblog.gr/flexopack-αγοράζεις-ασφάλεια/

      Τώρα, ξανά επιμένω (χάχα, αγύριστο κεφάλι), πως πλέον δεν υπάρχει περιθώριο για τέτοια αύξηση της κερδοφορίας. Όμως, θεωρώ πολύ πιθανό η εταιρεία να εξελιχθεί τυπικά καλά (8-9% αύξηση κερδοφορίας).

      Για να δούμε! Το 2025 θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τις σκέψεις που καταγράφουμε σήμερα εδώ, με τον ίδιο τρόπο που τώρα είναι όμορφο που αξιολογούμε όσα γράφαμε 7 χρόνια πριν το 2013.

      Να ευχηθούμε πάλι εσύ να έχεις δίκιο, γιατί και οι δυο μας τα καλά θέλουμε να συμβούν!

Απάντηση