Χρηματιστήριο: 12 Επιλογές για το 2019

του Πάνου Γήτα

Καλή χρονιά σε όλους με σωματική και ψυχική υγεία πάνω απ’ όλα!

Το 2018 αποδείχθηκε μια δύσκολη χρονιά για το ελληνικό χρηματιστήριο. Παρόλα αυτά οι επιλογές μου σημείωσαν εξαιρετικές αποδόσεις, διότι το μεγαλύτερο ποσοστό του χαρτοφυλακίου μου ήταν επενδυμένο στην εταιρία Ικτίνος. Εκτός από την εν λόγω εταιρία  και άλλες μακροπρόθεσμες επιλογές όπως AS Company, Flexopack και Γενική Εμπορίου ενίσχυσαν το θετικό αποτέλεσμα. Η αποχή από τις τραπεζικές μετοχές, τις οποίες δε θεωρώ ακόμη κατάλληλες για μακροπρόθεσμη επένδυση, αποτελεί έναν ακόμη λόγο για την επιτυχία του χαρτοφυλακίου. Επιπλέον, δεν κρίνω σκόπιμο να παρουσιάσω τα ετήσια  ποσοστά ανόδου του χαρτοφυλακίου μου, διότι το να εστιάζει κανείς στην ετήσια απόδοση το θεωρώ άσκοπο και μυωπικό.

Κατά την άποψή μου οι επενδύσεις είναι ένας μαραθώνιος και η μικρότερη διάρκεια που θα οριοθετούσα την αξιολόγησή τους είναι τα 5 έτη. Επιπρόσθετα, βρίσκω σκόπιμο να εξετάζεται η κάθε εταιρία του χαρτοφυλακίου ξεχωριστά και όχι η ετήσια συνολική απόδοση και έτσι πιθανότατα να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα σχετικά με το ποιες αποτελούν σωστές και ποιες λανθασμένες επιλογές. Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε την μελέτη της ετήσιας απόδοσης σαν να μετρούμε τον μέσο όρο των θερμοκρασιών 20 ανθρώπων και ύστερα να προσπαθούμε να βρούμε ποιος από αυτούς έχει πυρετό. Φυσικά, για να βρεθεί ο παθών θα πρέπει να τους εξετάσουμε έναν προς έναν…

Το 2018 ήταν αδιαμφισβήτητα μία επιτυχημένη επενδυτικά χρονιά, όμως το σημαντικό τη δεδομένη στιγμή είναι τι θα μπορούσε να μας προφυλάξει από μελλοντικές απειλές του 2019 και να μας προσφέρει ίσως τις αποδόσεις του 2018;

1) Εταιρίες εξόρυξης χρυσού σε ποσοστό όχι περισσότερο από το 5% του χαρτοφυλακίου. Σε περίπτωση κρίσης (ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ) στην Αμερική ή κάποιας μορφής κραχ , η ιστορία αποδεικνύει ότι ο χρυσός ανεβαίνει και οι εταιρίες εξόρυξης χρυσού εκτοξεύονται! Αποτελεί μια μορφή αντιστάθμισης των μακροπρόθεσμων θέσεων, σε περίπτωση υποχώρησης των διεθνών αγορών. Έχω επιλέξει τις παρακάτω εταιρίες Eldorado gold, Barrick gold, Harmony gold mining, Kinross Gold corp και Newmont Mining.

2) AS Company: H εταιρία αποτιμάται γύρω στα €32 εκ. Όλα αυτά τα χρόνια αυξάνει διαρκώς το μερίδιό της στην ελληνική αγορά. Επίσης έχει πετυχημένη παρουσία στην Κύπρο και επεκτείνεται επίσης και στην Ρουμανία. Στο εξάμηνο η  εταιρία έχει καθαρό ταμείο €10 εκ.. Αν τα αφαιρέσουμε από τα €32 εκ. κεφαλαιοποίηση, θα απομείνουν 22 εκ. κεφαλαιοποίηση. Εκτίμησή μου είναι ότι η κερδοφορία μέσα στα επόμενα έτη, θα πλησιάζει τα €4 εκ., οπότε διαπραγματεύεται με ένα p/e  5,5. Για περεταίρω πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε σε προηγούμενα άρθρα μου σχετικά με την AS Company. (εδώ και εδώ)

3) Ικτίνος: Με τις επενδύσεις που έκανε το τελευταίο χρόνο, μια εκτίμηση για το 2019 είναι πως θα καταφέρει να εξορύξει μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, άρα οι πωλήσεις θα είναι αυξημένες, καθώς επίσης και τα κέρδη. Τότε πιστεύεται ότι τα κέρδη μετά φόρων θα είναι πάνω από €20 εκ. Σε αυτό το σενάριο έχει σημαντικά περιθώρια ανόδου με κεφαλαιοποίηση στα €124εκ. Ως συγκρατημένοι επενδυτές λαμβάνουμε υπόψιν  ότι οι τιμές των ελληνικών μαρμάρων ίσως κάποια στιγμή υποχωρήσουν. Παρόλα αυτά, δεν θεωρούμε πως κάτι τέτοιο θα συμβεί άμεσα. Γόνιμο θα ήταν να προχωρήσει στην πώληση του τουριστικού project.

4) Flexopack: Κατά τη γνώμη μου είναι εταιρία φαινόμενο! Με τις επεκτάσεις που κάνει θεωρούμε ότι τα επόμενα χρόνια ο κύκλος εργασιών της θα ξεπεράσει τα € 100 εκ. και τα κέρδη μετά φόρων τα €10 εκ.! Κάθε χρόνο και καλύτερα, με αποτέλεσμα να μας ωθεί να αναπροσαρμόζουμε την δίκαιη τιμή! Μακάρι να είχαμε και άλλους τέτοιους επιχειρηματίες. Πολύ σημαντικό ότι υπάρχει διάδοχη κατάσταση και φαίνεται πολύ ικανή! (βλέπε: “Μετοχή Flexopack: …ύστερα από 3 Χρόνια

5) Καράτζης: Εταιρία που τα καταφέρνει περίφημα σε 3 διαφορετικούς κλάδους: 1) υλικά συσκευασίας, 2) τουρισμό και 3) ενέργεια. Θεωρούμε πως η χρηματιστηριακή αγορά  αδικεί την εταιρία. Μια εκτίμηση της δίκαιης τιμής θα ήταν γύρω στα €9-10. Μπορείτε να ανατρέξετε για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά στο άρθρο του Δημήτρη.

6) Λούλης: Η κατασκευή μιας επένδυσης ανάλογης της εταιρείας Λούλη θα έχρηζε δαπάνης άνω των €90 εκ. Σήμερα η αποτίμηση της εταιρίας είναι κοντά στα €40 εκ.  Τα ετήσια κέρδη μετα φόρων κυμαίνονται στα €2,5 εκ, οπότε και το p/e είναι περίπου 15, το οποίο δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό, για βιομηχανία με υψηλές αποσβέσεις. Στα θετικά: α) είναι leader της αγοράς, όμως έχει σχετικά μικρό μερίδιο αγοράς παρόλο που είναι leader, οπότε έχει περιθώρια επέκτασης, β) λειτουργεί στο 75% του capacity, άρα σε μελλοντική αύξηση πωλήσεων, δεν θα χρειαστούν νέες επενδύσεις, γ) για τα επόμενα χρόνια δεν υπάρχουν μεγάλες επενδύσεις, οπότε οι αποσβέσεις θα μειωθούν, μαζί με τους χρεωστικούς τόκους (λόγω μείωσης του δανεισμού) και τα κέρδη μετά φόρων θα κινηθούν σε υψηλότερα επίπεδα και δ) επέκταση στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Στα αρνητικά συγκαταλέγεται το γεγονός ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε εξαγωγές, διότι το κόστος μεταφοράς των αλεύρων είναι μεγάλο και δεν μπορεί να είναι η εταιρία ανταγωνιστική, σε σχέση με εταιρίες του εξωτερικού, πράγμα το οποίο ισχύει και αντίστροφα, υπέρ του ομίλου.

7) ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ: Μιλάμε για 2 εταιρίες, οι οποίες είναι φυσικά μονοπώλια! Ο Buffet συμβουλεύει να βρείτε εταιρίες που λειτουργούν σαν μονοπώλια. Εταιρίες που έχουν γύρω τους μια τάφρο (moat) και δεν μπορούν να εισέλθουν ανταγωνιστές. Η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ έχουν τάφρο γύρω τους και είναι πραγματικά μονοπώλια! Στα αρνητικά συγκαταλέγεται το γεγονός ότι δεν έχουν καλές διοικήσεις. Μερικά παραδείγματα, η ΕΥΑΘ πρόσφατα ανακοίνωσε μείωση τιμών και η ΕΥΔΑΠ πριν μερικά χρόνια συμμετείχε σε τραπεζικές αυξήσεις με πολύ άσχημα αποτελέσματα. Παρόλο αυτά, οι αποτιμήσεις είναι τέτοιες που θεωρούμε οτι αξίζει να υπάρχουν σε ένα ισορροπημένο χαρτοφυλάκιο. Προτιμητέα είναι η ΕΥΑΘ, καθώς έχει καλύτερους αριθμοδείκτες.

8) Centric: Φαίνεται ότι είναι η μόνη εταιρία στο ελληνικό χρηματιστήριο,  η οποία είναι net-net. Η παλιά διοίκηση όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει δημιουργήσει αξία στους μετόχους, αλλά το αντίθετο. Η νέα διοίκηση, δεν έχει δώσει ακόμα δείγματα γραφής. Επίσης η εταιρία έχει αλλάξει αντικείμενο! Επειδή το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη,  εκτιμούμε ότι αξίζει μία μικρή θέση γύρω από το €0,14, επειδή η εταιρία είναι net-net ,με σκοπό να πουληθεί λίγο πάνω από τα €0,25.

9) Τεχνική Ολυμπιακή: Έχει στην κατοχή της ένα εξαιρετικό ακίνητο στη Χαλκιδική, το Πόρτο Καρράς, δυστυχώς όμως δεν μπορεί να το αξιοποιήσει, καθώς λειτουργεί με χαμηλές πληρότητες. Όποιος το έχει επισκεφθεί, μπορεί να καταλάβει ότι μιλάμε για μια παραμυθένια τοποθεσία. Επιπλέον διαθέτει γήπεδο γκολφ και καζίνο, τα οποία δεν διαθέτει κανένα άλλο ξενοδοχείο στην περιοχή της Χαλκιδικής. Όλα τα υπόλοιπα ξενοδοχεία  στην Χαλκιδική είναι διαρκώς γεμάτα, σε αντίθεση με το Πόρτο Καρράς. Προφανώς, το λάθος ξεκινά από τους χειρισμούς της διοίκησης. Η κεφαλαιοποίηση της εταιρίας είναι στα €60 εκ. και αν προσθέσουμε και τον δανεισμό των €32 εκ., τότε το σύνολο βρίσκεται στα €92 εκ. Δηλαδή, με € 92 εκ. αγοράζει κανείς το Πόρτο Καρράς (δύο ξενοδοχειακά συγκροτήματα, μαρίνα, γκολφ, καζίνο, αμπέλια και άδεια για 526 βίλες) και άλλα μικρότερα ακίνητα αξίας €12 εκ., όταν με βάση μια συντηρητική προσέγγιση, η αξία των ακινήτων της Τεχνικής Ολυμπιακής κυμαίνεται μεταξύ €300-400 εκ. Το αρνητικό είναι ότι κάθε έτος η εταιρία έχει ζημιές, οπότε ο χρόνος είναι εναντίον του επενδυτή. Εικάζεται όμως ότι στο κοντινό μέλλον ο μεγαλομέτοχος θα αποφασίσει να πουλήσει τα ακίνητα,  καθώς δεν αποδίδουν οι προσπάθειες για την καταγραφή κερδοφορίας και επειδή η εταιρία αντιμετωπίζει πρόβλημα ρευστότητας (πρόσφατη πώληση ακινήτων εντός του συγκροτήματος). Παρόλο που δεν γοητευόμαστε από τέτοιες εταιρίες, πιστεύω ότι αξίζει μια μικρή θέση, διότι η εσωτερική αξία της εταιρίας είναι πολύ μεγαλύτερη απο την χρηματιστηριακή.

10) ΙΝΤΕΡΚΟ: Ένα ισορροπημένο χαρτοφυλάκιο καλό θα ήταν να έχει και κάποια συμμετοχή σε εταιρείες ακίνητης περιουσίας. Αν κάποιος διαθέτει συνολικά €100 χιλ. για επένδυση,είναι αδύνατον να διαμορφώσει ένα μικρό χαρτοφυλάκιο με ακίνητα. Μπορεί όμως να επενδύσει σε ΑΕΕΑΠ (ανώνυμη εταιρία επενδύσεων ακίνητης περιουσίας). Απο τις ελληνικές ΑΕΕΑΠ ξεχωρίζουμε την ΙΝΤΕΡΚΟ, διότι θεωρούμε ότι έχει την καλύτερη διαχείριση με τα μικρότερα κόστη! Διευθύνων σύμβουλος είναι ο κ. Αποστολίνας, ο οποίος έχει εκπληκτικό βιογραφικό και εκτιμούμε ότι είναι ιδιαίτερα ικανός! Αν αγοράσει κάποιος μετοχές ΙΝΤΕΡΚΟ κοντά στα €5,5, εικάζουμε ότι τα επομένα χρόνια θα απολαμβάνει καθαρή  μερισματική απόδοση 6-7%!

Αν συγκρίνουμε την κατοχή πραγματικών ακινήτων, σε σύγκριση με την κατοχή μετοχών ΙΝΤΕΡΚΟ και οποιασδήποτε άλλης ΑEΕΑΠ απολαμβάνουμε πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα: 1) Ακόμα και με ένα μικρό ποσό, μπορούμε να γίνουμε συμμέτοχοι σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων,ενώ για την κατοχή ακινήτων με τον κλασσικό τρόπο χρειαζόμαστε πολύ μεγάλα ποσά 2) η ρευστοποίηση των μετοχών μπορεί να είναι άμεση, ενώ οι αγοραπωλησίες ακινήτων είναι μια αργή και δαπανηρή διαδικασία, 3) μπορούμε να ρευστοποιήσουμε μέρος των μετοχών, δεν είναι όμως εύκολο να πουλήσουμε μέρος του ακινήτου, 4) μπορούμε να απολαμβάνουμε ετήσια καθαρή απόδοση 6-7%,  ενώ με την αγορά ακινήτου το θεωρούμε πολύ δύσκολο να καταφέρουμε τέτοια απόδοση, 5) η διαχείριση των ακινήτων μας πραγματοποιείται από κάποιο τρίτο πρόσωπο. Οπότε εάν καλούμαστε να διαλέξουμε μεταξύ επένδυσης ακινήτου ή μετοχές ΙΝΤΕΡΚΟ, η προτίμηση θα ήταν μετοχές ΙΝΤΕΡΚΟ εκεί γύρω στα 5,5 ευρώ!

11) ΑΣΤΑΚ: Τα alpha αστικα ακίνητα είναι μια εταιρεία real estate, που είναι άξιο απορίας, γιατί συνεχίζει να είναι εισηγμένη. Στην ελληνική αγορά υπήρχαν και υπάρχουν ευκαιρίες στα επενδυτικά ακίνητα. Τα ΑΣΤΑΚ έχουν ένα γεμάτο ταμείο και κάθονται πάνω στο μετρητό, χωρίς να κάνουν κάποια επένδυση, ώστε να δημιουργήσουν αξία για τους μετόχους. Εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος, γιατί τότε επιλέγουμε ΑΣΤΑΚ; 1) Η μετοχή εσωκλείει σημαντική αξία. Όλη η εταιρία αποτιμάται στα €88 εκ., ενώ έχει στο ταμείο €74 εκ. και €53 εκ. επενδύσεις σε ακίνητα. Επομένως,  με €88 εκ., θα μπορούσαμε να αγοράσουμε αξία €127 εκ.! Σημαντικό είναι ότι η εταιρία στο εξάμηνο του 2018 ήταν κερδοφόρα κατά €771 χιλ., οπότε τα ίδια κεφάλαια θα αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου. Επομένως, ο χρόνος είναι υπέρ μας και όχι εναντίον μας! Η αύξηση των ίδιων κεφαλαίων είναι πολύ μικρή, αλλά και οι προθεσμιακές καταθέσεις είναι γύρω στο 0,5% μετά φόρων. 2) Λόγω των ανακατατάξεων στον τραπεζικό κλάδο (βλέπε Grivalia με Eurobank), δεν θα αποκλείαμε κάποια ανάλογη κίνηση και στην περίπτωσή της, σε συνδυασμό και με ένα ενδοομιλικό πακέτο της Alpha Bank, που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η δημόσια πρόταση εκτιμάται ότι θα γίνει σε υψηλότερα επίπεδα από την τρέχουσα χρηματιστηριακή αξία.

12) Ποσοστό μετρητών πάνω από το 30%, ώστε να μπορούμε να εκμεταλλευτούμε μελλοντικές ευκαιρίες! Τα μετρητά αποτελούν τα πυρομαχικά μας και χωρίς πυρομαχικά καμία μάχη δεν μπορεί να κερδηθεί!

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να ξεκινήσει ένας διάλογος μεταξύ των επενδυτών αξίας και σε περίπτωση που κάποιος επιθυμεί, να αναφερθεί στις προσωπικές του επιλογές.

Ευτυχισμένη χρονιά σε όλους!

Πάνος Γήτας

*Τα παραπάνω δεν αποτελούν συστάσεις για οποιαδήποτε χρηματιστηριακή συναλλαγή. Συνιστούν προσωπικές απόψεις που παρουσιάζονται για συζήτηση μεταξύ επενδυτών.

27 comments on “Χρηματιστήριο: 12 Επιλογές για το 2019

  1. Ο/Η Ελπίδα ντασκαγιαννη λέει:

    Αγαπητέ Πάνο το θέμα είναι να προτείνουμε εταιρείες με μεγάλο δανεισμό αλλά εξαγωγές και μεγάλο τζιρο που μπορούν να γινουν turnaround stories oπως alumilmylonas.βαρβαρεσσος.σιδμα και άλλες θέλω την άποψης σας,με δεδομένο την πώληση επειδή επιχειρηματικών δανείων σε funds.ευχαριστω

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Ελπίδα, θα συμφωνήσω πως η εξωστρέφεια είναι σημαντικό στοιχείο, και σαφώς είναι μια απόδειξη των δυνάμεων και δυνατοτήτων μια επιχείρησης.

      Επιπλέον αποδείχτηκε σωτήρια, όλο αυτό το διάστημα της εσωτερικής υποτίμησης. Η χώρα μας από το ξεκίνημα της κρίσης βρισκόταν μπροστά στο ξεκίνημα μιας προσαρμογής που θα μείωνε τις εισαγόμενες υπηρεσίες και προϊόντα και θα αύξανε τις εξαγώγιμες, ώστε στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών να γίνει πάλι βιώσιμο. Αυτή τη διαδικασία τη ζήσαμε στο πετσί μας καταναλωτές και επιχειρήσεις.

      Αυτός ήταν ο λόγος που το 2010 κοίταζα μανιωδώς εξωστρεφείς επιχειρήσεις απέφευγα τις εσωστρεφείς. Τώρα που μεγάλο μέρος της προσαρμογής έχει συντελεστεί, αν ποτέ σοβαρευόμασταν και ισχυρή ανάπτυξη επέστρεφε στη χώρα, πάρτυ θα κάνουν οι επιχειρήσεις που άντεξαν στο break-even, όλα αυτά τα χρόνια.

      Εξακολουθώ βέβαια να αγαπώ εξωστρεφείς.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      γεια σου αγαπητή Ελπίδα.
      Σας ευχαριστώ πολύ για το σχολιασμό σας.
      Προς αποφυγή παρεξηγήσεων θα ήθελα να αναφέρω και εδώ οτι δεν προτείνω εταιρείες απλά τις παρουσιάζω. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις προσωπικές του επιλογές.

      Αντιλαμβάνομαι ότι το upside για εταιρείες όπως alumil,σιδμα κτλ είναι πολύ μεγάλο αλλά οι κίνδυνοι στα μάτια μου είναι απαγορευτικοί. Επιλέγοντας τόσο υπερδανεισμένες εταιρίες νιώθω ότι ο χρόνος είναι εναντίων μου. Τις περισσότερες φορές θέλω να λειτουργεί ο χρόνος υπέρ μου και όχι εναντίων μου. Εσείς γιατί θεωρείτε ότι θα πρέπει να παρουσιάζονται εταιρίες με εξαγωγικό προσανατολισμό,μεγάλο δανεισμό,μεγάλο τζίρο και υποψήφιες για turn around story;

      Η δική μου οπτική γωνία είναι οτι δεν θέλω να βάζω “ταμπέλες”. Ψάχνω την πραγματική αξία, η οποία θέλω προσφέρεται σε έκπτωση. Τέτοιες περιπτώσεις τις ψάχνω παντού είτε είναι εξωστρεφείς είτε εσωστρεφείς κτλ.

  2. Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

    Καλή Χρονιά να έχουμε Πάνο!

    Από αυτές γράφεις έχω Καράτζη, Flexopack, Alpha Αστικά Ακίνητα και ΕΥΑΘ, ενώ κατείχα σε χαμηλότερες αποτιμήσεις Λούλη και Ικτίνο.

    Μου αρέσουν οι επιλογές και ο σύντομος μα αποκαλυπτικός τρόπος που τις περιγράφεις. Εν τω μεταξύ το άρθρο σου είναι μια ευκαιρία και άλλοι αναγνώστες να αναφέρουν δικές τους επιλογές μετοχών που θεωρούν υποτιμημένες.

    Οι δικές μου 10 μεγαλύτερες θέσεις αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε
    ΝΙΟΥΣ, ΑΣΤΑΚ, ΚΡΗΤΩΝ, ΚΑΡΤΖ, ΙΝΤΚΑ, ΕΥΑΠΣ, ΦΛΕΞΟ ΕΒΡΟΦ, ΕΠΣΙΛ, ΔΕΗ

    Κάποιες από αυτές, όπως Intracom, ΔΕΗ και Εβροφάρμα είναι ιδιαίτερα επιθετικές. Η Εβροφάρμα βασικά έχει μεγαλώσει σαν θέση, μιας και την έχω ψωνίσει κοντά στα 20 λεπτά. Με τον ίδιο τρόπο έχει μεγαλώσει και η ΕΠΣΙΛ που έχει πενταπλασιαστεί.

    Η FF αποτελούσε μια από τις μεγαλύτερες θέσεις πέρσι, μα εκμηδενίστηκε.

    • Ο/Η Dimitri λέει:

      Γιατί ΔΕΗ και όχι ΑΔΜΗΕ? Τι γνώμη έχετε για τον ΑΔΜΗΕ?

      • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

        Στη ΔΕΗ βρίσκω νόημα στην απόλυτη φθήνια της. Η απόσχιση του ΑΔΜΗΕ ήταν ένα δείγμα της αξίας που έχει να λάβει ένας μέτοχος όταν αγοράζει τόσο φθηνά. Όταν ο ΑΔΜΗΕ αποσχίστηκε προτίμησα να εξαργυρώσω αυτή την αξία.

        Αυτό που δε μου άρεσε στον ΑΔΜΗΕ σε εκείνη την τιμή, είναι η όχι τόσο σημαντική έκπτωση και το status της ως holding. Φοβάμαι κάποια μετοχική αλλαγή στο μέλλον που μπορεί να ρίξει τους μετόχους της Holding. Έπειτα στις οικονομικές καταστάσεις ενοποιεί τον ΑΔΜΗΕ με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, οπότε η πληροφόρηση που λαμβάνει ο μέτοχος για την πραγματική δραστηριότητα της θυγατρικής είναι αστεία.

        Μετά την υποχώρηση της μετοχής του ΑΔΜΗΕ, είναι κάτι που θα εξέταζα. Φοβάμαι τα τερτίπια του ασόβαρου ελληνικού δημοσίου, αλλά στο μυαλό μου τριγυρίζουν τα λόγια Ισπανού επενδυτή που έχω γνωρίσει εδώ, ο οποίος ψάχνει για τέτοιου τύπου εταιρείες. Η εμπειρία της Ισπανίας του έχει δείξει πως η αξία τους πολλαπλασιάστηκε και πως όποτε είχαν προβλήματα το κράτος αναπροσάρμοζε τα τιμολόγια ώστε να καταστούν πάλι κερδοφόρες. Όταν του έδειξα αποτιμήσεις όπως αυτές της ΕΥΑΘ, δεν πίστευε στα μάτια του…

        Προς το παρόν τον σκέφτομαι και τον εξετάζω τον ΑΔΜΗΕ, θα ήμουν πιο ζεστός αν τον έβλεπα ακόμα χαμηλότερα.

  3. Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

    Μου αρέσει το σκεπτικό σου πάνω στην AS Company, αλλά εκεί θέλω να συζητήσουμε και διευκρινίσουμε κάτι.

    Για να αναδείξεις την ελκυστικότητα της μετοχής σε σχέση με τη κερδοφορία, έρχεσαι και λαμβάνεις υπόψιν τα ταμειακά διαθέσιμα. Συμφωνώ μαζί σου, γιατί πέρα από την όποια ασφάλεια προσφέρουν, αποτελούν μια επιπλέον αξία που αντιστοιχεί στο μέτοχο.

    Αυτά τα χρήματα δύναται να χρησιμοποιηθούν σε επενδύσεις, εξαγορές ή να επιστραφούν στους μετόχους. Οπότε σαφώς η εταιρεία δε θα άξιζε το ίδιο αν δεν είχε αυτά τα μετρητά.

    Από την άλλη, ο αντίλογος είναι πως τα χρήματα αυτά λιμνάζουν, οπότε τα υπολογίζω σαν αξία στον ισολογισμό, αλλά δεν προσφέρουν κέρδη. Αν αγοράζω την εταιρεία στά 30 εκ. και η κερδοφορία πρόκειται είναι 4εκ, το p/e δε πρέπει να το υπολογίσω απλά με βάση την κεφαλαιοποίηση. 30 δίνω 4 παίρνω. Τα μετρητά είναι εκεί, αλλά κατά μια άποψη δεν αλλάζουν την αναλογία. Ξέρω και πάλι, μονοψήφιο βγαίνει το p/e…

    Για το λόγο αυτό, για να μην υπάρχει σύγχυση, στις αναλύσεις όταν υπολογίζουν δανεισμό και μετρητά στην αποτίμηση, προσαρμόζοντας την κεφαλαιοποίηση, ονομάζουν αυτό το μέγεθος Enterprise Value = Κεφαλαιοποίηση + δανεισμός – μετρητά.

    Οπότε αντί του P/E (Price/Earnings) συνήθως αναφέρονται στο (EV/EBIT). To 5.5x, που αναφέρεις στην ΑΣΚΟ είναι ένα προσαρμοσμένο PE, που ακριβολογώντας θα το αναφέραμε ως EV/E. Βέβαια, ξέρω αυτό θα μπέρδευε τους περισσότερους. Κάποιοι ακόμα είναι στη διαδικασία του να αφομοιώσουν τη σημασία του PE. To EV θα τους βραχυκύκλωνε. Οπότε με αφορμή κάτι γνώριμο και χειροπιαστό, το βρίσκω ως μια καλή ευκαιρία να το εξηγήσουμε εδώ στα σχόλια.

    Και οι 2 δείκτες είναι διαφωτιστικοί, χρήσιμοι και ικανοί να δείξουν φθηνές μετοχές όταν χρησιμοποιούνται στο screening. Αν όμως προσαρμόζεις την αποτίμηση για το ρευστό, γιατί δεν κάνεις το ίδιο και για το δανεισμό π.χ. στο Λούλη;

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      γεια σου Δημήτρη!
      καλή χρονιά!

      Συμφωνώ μαζί σου ότι θα ήτανε καλύτερο να χρησιμοποιήσουμε το ev/e για να αφαιρέσουμε τα ταμειακά διαθέσιμα. Όμως είναι ένας δείκτης που δεν είναι γνωστός σε όλους και επειδή δεν χρησιμοποιείται τόσο συχνά δεν αποτελεί μέτρο σύγκρισης.

      Ξανά συμφωνώ μαζί σου ότι τα χρήματα λιμνάζουν και θα προτιμούσα να γίνονται μεγαλύτερες διανομές προς τους μετόχους και αγορά ιδίων. Με την αγορά ιδίων θα “έβαζαν” τα χρήματα να δουλεύουν με απόδοση μεγαλύτερη απο 10 %! Απίστευτη η δύναμη που έχει η αγορά ιδίων αρκεί να χρησιμοποιείται με γνώμονα το συμφέρων των μετόχων. Αλλά δεν μπορείς να έχεις 10/10 απο μια εταιρεία οπότε συμβιβάζεσαι και με 9/10…όπως και όλα στη ζωή…

      Στο τέλος με ρωτάς γιατί δεν προσθέτω τον δανεισμό του Λούλη στην αποτίμηση. Πριν σου απαντήσω θα ήθελα να αναφέρω οτι οι αριθμοδείκτες είναι χρήσιμοι μέχρι όμως ένα σημείο. Πολλές εταιρείες λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο οπότε δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε απλά τους αριθμοδείκτες για να δούμε ποιά είναι προτιμητέα. Οι αριθμοδείκτες κατά την γνώμη μου έχουνε μεγάλη σημασία για να μας δείξουν κάποια αρχικά πράγματα μετά δεν στηρίζομαι σε αυτούς. Επίσης είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι όταν συγκρίνουμε όμοιες εταιρείες πχ θέλω να επενδύσω στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας εκεί θα είχε νόημα να εξετάσω τους αριθμοδείκτες και να δω ποια εταιρία έχει τους καλύτερους.

      Στην περίπτωση του Λούλη θέλω να δείξω ότι αν κάποιος θελήσει αύριο να φτιάξει έναν νέο Λούλη θέλει περίπου 90εκ και εσύ μπορείς να τον αγοράσεις με 40. Το 90εκ προκύπτει απο τον ισολογισμό: Ιδιοχρησιμοποιούμενα Ενσώματα Πάγια Στοιχεία 99εκ. Αν τώρα θέλω να αφαιρέσω τον δανεισμό, θα πρέπει να προσθέσω τα ταμειακά διαθέσιμα, τα αποθέματα, τις απαιτήσεις κτλ με λίγα λόγια να τον υπολογίσω με τα ίδια κεφάλαια. Στην περίπτωση του Λούλη τα ίδια κεφάλαια είναι 90εκ οπότε με όποιον τρόπο και να το δεις εκτιμώ ότι θα χρειαστείς περίπου 90εκ για να φτιάξεις έναν νέο Λούλη.

  4. Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

    Εν τω μεταξύ μέχρι τώρα ό,τι έχεις αγγίξει έχει γίνει χρυσός! Αυτό δεν αποκλείει πως κάποια από τις επιλογές δε θα καρποφορήσει. Ούτε οι πιο μεγάλοι επενδυτές δεν έχουν 90% ή 100% ευστοχία. Για αυτό έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας να μιλάμε για διαφοροποίηση.

    Flexopack, Ικτίνος, AS δείχνουν περίτρανα την καλή σου αντίληψη. Μπράβο Πάνο!

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      Δημήτρη λες οτι αγγίζω γίνεται χρυσός…τώρα που έπιασα εταιρείες εξόρυξης χρυσού τι λες να γίνουν;ελπίζω όχι άνθρακας

      οι εταρίες εξόρυξης χρυσού είναι σαν αντιστάθμιση.
      σκέφτομαι και το εξής…με το τύπωμα χρήματος τα πολύτιμα μέταλλα δεν θα πρέπει να ακριβαίνουν;

  5. Ο/Η Panos Gitas λέει:

    σε ευχαριστώ Δημήτρη!
    είναι σίγουρο οτι θα πέσω και έξω κάποια στιγμή.
    σημασία έχει να κερδίσουμε τον “πόλεμο” και όχι μια μεμονωμένη μάχη

  6. Ο/Η ΣΩΤΗΡΗΣ λέει:

    Καλή χρονιά με υγεία σε όλους. Ευχαριστούμε πολύ για την παρουσίαση! Κ. Κουτσουμπε η δική σας επιλογή “12αδας” ταυτίζεται με τις (10) θέσεις σας, όπως αναφερετε σε σχόλιο; Θα ήθελα, επίσης, να ρωτήσω και τους δύο ποιά η εκτίμησή σας για την πορεία των μετοχών της ΔΕΗ και της ΜΙΓ υπο το πρίσμα ενός εγκλωβισμένου-αγοραστή σε υψηλότερα επιπεδα. Ευχαριστώ πολύ, συνεχίσθε, όσο ειναι εφικτό, την δημοσίευση ενδιαφερόντων άρθρων.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      Καλή χρονιά κ.Σωτήρη

      Δεν τις παρακολουθώ ιδιαίτερα τις 2 εταιρείες.
      Παλιότερα που τις είχα δει πιο προσεκτικά καμία δεν τηρούσε τα κριτήρια μου.

      Προσωπικά κάνω το εξής,ίσως σας φανεί χρήσιμο.
      Ξεχνάω ότι έχω μετοχές ΔΕΗ και ΜΙΓ και ρωτάω τον εαυτό μου αν θα ήθελα να γίνω μέτοχος στα παρόντα επίπεδα. Αν απαντήσω σίγουρα όχι τότε ρευστοποιώ την θέση μου αδιαφορώντας αν έχω μεγαλύτερη θέση κτίσης και φεύγω με ζημιά. Αν δεν είμαι σίγουρος για την απάντηση τις διακρατώ.
      Αν απαντήσω σίγουρα ναι τότε αγοράζω και άλλες αρκεί να μην έχουν ήδη τεράστια θέση στο χαρτοφυλάκιο μου.

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Ο Πάνος το εξηγεί πολύ καλά. Αν θέλω να στοχεύω σε μια καλή απόδοση, θα πρέπει να διατηρώ εκείνες τις μετοχές στο χαρτοφυλάκιο που αξίζει να διατηρώ. Δε θα πρέπει να επηρεάζομαι από τη δική μου πρότερη απόδοση, γιατί αυτό είναι κάτι το υποκειμενικό.

      Να συμπληρώσω, λοιπόν, πως για αυτό το λόγο δε με εκφράζει ο όρος “εγκλωβισμός”. Αν πιστεύω, είναι επιλογή μου να το κάνω και διακρατώ με πίστη, πως αυτό που κατέχω αξίζει παραπάνω. Δεν με αναγκάζει κανείς. Αν πάλι δε πιστεύω σε αυτό που κρατάω, αλλά το κάνω για να μη παραδεχτώ το λάθος μου, αυτό δεν είναι καλό. Κάτι που επίσης που με έχει βοηθήσει να μη νιώθω έτσι, είναι πως πάντα το χαρτοφυλάκιο μου είναι πλούσιο από επιλογές. Επομένως, αν κάποια αργεί να δώσει την αξία της στο ταμπλό, κάποια άλλη θα το κάνει πιο γρήγορα. Οπότε, δε νιώθω αυτή την ανυπομονησία που ίσως νιώθει ο εγκλωβισμένος, που θα ήθελε να κάνει τα λεφτά του κάτι άλλο.

      Εγκλωβισμένος θα ένιωθα, αν χρειαζόμουν αύριο αυτά τα χρήματα άμεσα για κάποια ανάγκη και λυπόμουν να τα δώσω, γιατί ήξερα πως τα σκοτώνω.

      Τελειώνοντας να διευκρινίσω κάτι. Πολλές φορές, όταν αρχίζει και αλλάζει η γνώμη μου για μια εταιρεία που κατέχω, δίνω σε αυτό λίγο χρόνο. Είναι τα δεδομένα που έχουν αλλάξει τόσο; Είναι που αντιλήφθηκα το λάθος μου; Ή απλά με επηρεάζει η αποτίμηση της αγοράς και η απογοήτευση της αναμονής. Οπότε δεν είναι κακό να παραδεχόμαστε το λάθος μας και να πουλάμε σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και με ζημιά. Όμως, να προβληματιστούμε, αν βλέπουμε πως η άποψή μας αλλάζει και ξανά αλλάζει. Αυτό σημαίνει πως δεν είναι στέρεη. Τότε να αποδεχτούμε αυτά που δε μπορούμε να εκτιμήσουμε και να μη τρέχουμε ξωπίσω τους και να αφήνουμε παράθυρα σε διάφορες πιθανότητες.

  7. Ο/Η Miltiadis Kotziampasis λέει:

    Πάρα πολύ δυνατό άρθρο Πάνο. Θεωρώ πως όλες οι εταιρίες που έχεις σημειώσει μέσα αξίζουν προσοχής! Εγώ στις εταιρείες χρυσού θα έβαζα επίσης τις SSR,IAMGOLD και μία ασημιού, την Panamerican silver. Αντιθετικά μου αρέσουν οι εταιρείες του retail, που λόγω Amazon έχουν φάει πολύ ξύλο, αλλά είναι αδύνατο να κλείσου ολοι… Έχω ξεχωρίσει gamestop και bed and bath. Στην Ελλάδα κάτω από 7 νομίζω πως αξίζει επισης κανείς να ρίξει μάτια στο Μυτιληναίο, Ελληνικά πετρέλαια και στην Αεροπορία Αιγαίου…

    • Ο/Η Dimitrios Koutsoubos λέει:

      Μιλτιάδη μου αρέσει η Gamestop. Για τις 3 ελληνικές φοβάμαι πως τα κέρδη τους είναι κυκλικά. Πιο πολύ από όλες φοβάμαι την Αεροπορία Αιγαίου. Το ασήμι επίσης μου αρέσει σαν επιλογές, οπότε θέλω να τις δω αυτές που αναφέρεις.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      σε ευχαριστώ Μιλτιάδη.
      Θα τις κοιταξω τις SSR,IAMGOLD.

      Στο retail εχει εταιρείες που έχουνε πιεστεί πάρα πολύ μετοχικά χωρίς να έχουνε γυρίσει ακόμα σε ζημιές. Απο Hνωμένο Bασίλειο μου αρέσει superdy που έχει και παρουσία σε πολλές χώρες. Επίσης μου αρέσει και η bonmarche παρόλο που πουλάει μόνο Hνωμένο Bασίλειο. Επειδή όμως τον φοβάμαι τον κλάδο του retail και δεν μπορώ να προβλέψω με σιγουριά ποια εταιρεία θα επιβιώσει , επομένως αγόρασα 5-6 εταιρείες του retail (με καθαρό ισολογισμό). Επειδή τον κλάδο τον θεωρώ λιγάκι επικίνδυνο ,έχει μικρή έκθεση στο χαρτοφυλάκιο μου.

      Τώρα για Μυτιληναίο,Ελληνικά πετρέλαια και αεροπορία αιγαίου νομίζω τουλάχιστον για τις 2 τελευταίες ότι τις αγοράζεις στα καλά τους αποτελέσματα και εξαιτίας της κυκλικότητας κάτι με κάνει διστακτικό να επενδύσω.

  8. Ο/Η Nikolas λέει:

    Αγαπήτε φίλε Πάνο

    Πρόσωπικα συμφώνω σε μερικές επιλογές σου διαφωνώ όμως σε άλλες. Θα σταθώ εκεί που διαφώνω ο Ικτίνος που θεώρω πολύ επικινδύνο ο κλάδος να πέσει κάποια στίγμη. Ας κοιτάξουμε τα κέρδη που είχε προ 3ετιάς και πιο πρίν (τα κέρδη είναι κυκλικά!!!). Φλεξοπακ τα πλαστικά έχουν γενικά θέματα και βάσει νομοθεσίας θα πρέπει να γίνουν μεγάλες επενδύσεις, γιατί να διαλέξω φλεξοπακ και να μην διαλέξω αυτή που είναι γαλλική στο εξωτερικό και διαπραγματεύοταν/ται με μεγάλο δισκουντ για παράδειγμα Plastiques du Val de Loire SA PVL. Επίσης παρα την τώρινη μόχλευση θεώρω τα ΠΛΑΘ πιο δυνατό value play λόγω και των επενδύσεων σε κυκλική οικονομία που έχουν ήδη γίνει. Το ΒΡΕΧΙΤ μπορεί θεωρητικά να τα οφελήσει κιόλας (Σκοτία) λογώ της μη ύπαρξης δεσμευτικών αποφάσεων σε σχέση με το πλαστικό (βλέπωντας πιο μακριά). Αναγνωρίζω βέβαια το πρόβλημα μόχλευσης που χρίζει παρακολούθηση. Η centric επίσης δεν νιώθω ότι υπάρχει ικανοποιητική αιτιολόγηση. Προσώπικα μεγάλο στοιχήμα για μένα και πιστεύοντας στις μακροχρόνιες προοπτικές είναι ο Κλουκίνας Λάππας που λόγω ακινήτων είναι σε τρόμερη θέση να εκμεταλευτεί κάποια στίγμη την άνοδο του κατασκευαστίκου τόμεα όπως και ενεργειάκα προτζεκτς που υλοποιεί. Επίσης Νακας που λίγο λίγο μάζεψα με βάσει τις ταμειάκες είναι τρόμερο χαρτί και κάντε ένα κόπο να μπείτε σε ένα μαγαζί του θα εκπλαγείται ευχάριστα. Αύτο που δε έχει προσέξει κάνεις είναι τα ακίνητα που εχει και πόσο τα αποτίμα αξίζει να τα δει κάποιος. Κυριακούλης επίσης μου αρέσει αρκετά λόγω αντικειμένου και έχω μια μεγάλη υπεραξία στο συγκεκριμένο που είναι ακραία υποτιμημένο και στη συνέλευση ακούστηκαν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα (στο εξάμηνο πάντα έχει ζημίες λόγω εποχίκοτητας αλλά δες την μείωση). Αυτά από μικρά χαρτιά λόγω αφέντικου επίσης δε θα διάλεγα Τεχνική Ολυμπιακή και ΑΣΤΑΚ θα προτίμουσα την ιντερκο που ανέφερες και είναι και με δισκουντ αλλά δίνει και μέρισμα. Να τόνισω εδώ πως είναι πολύ καλογραμμένο το αρθρό και σύμφωνω με αρκετές επιλογές σου σκέφτομαι μάλιστα και τον Καράτζη που δεν τον είχα ψάξει πολύ και εξεπλάγην ευχάριστα.

    Με εκτίμηση,
    Νικόλας

  9. Ο/Η Panos Gitas λέει:

    Αγαπητέ Νίκο,
    σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό σου.

    Συμφωνώ μαζί σου ότι ο κλάδος των μαρμάρων παρουσιάζει κυκλικότητα. Εξαιτίας κάποιων εξελίξεων τα ελληνικά μάρμαρα είναι στα φόρτε τους. Αυτές οι εξελίξεις εκτίμηση μου είναι ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν στο κοντινό μέλλον(2-3 χρόνια). Ο Ικτίνος έχει πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις μέσα στο 2018 οι οποίες θα αποδώσουν το 2019 και μετέπειτα. Επομένως θεωρώ ότι κρύβει χάρες. Κοιτώντας τα κέρδη προ 3ετίας φαίνεται πανάκριβος, όμως τα δεδομένα είναι διαφορετικά και δεν θεωρώ ότι θα αλλάξουν στο άμεσο μέλλον. Άλλωστε οι εταιρίες θα πρέπει να προεξοφλούν τα μελλοντικά κέρδη. Συμφωνώ μαζί σου ότι θέλει προσοχή. Οπότε τι κάνω προσωπικά. Παρακολουθώ τις εξελίξεις του κλάδου και τα αποτελέσματα της εταιρείας. Αν δω ότι κάτι έχει αρχίσει να στραβώνει μειώνω την έκθεση μου. Στην Ελλάδα έχουμε την πολυτέλεια το επενδυτικό κοινό να μην αντιδρά άμεσα στα εταιρικά αποτελέσματα. Συνοψίζοντας,πιστευώ ότι η στενή παρακολούθηση του κλάδου και των εταιρικών αποτελεσμάτων σε συνδυασμό με την αδράνεια του επενδυτικού κοινού επιτρέπει στον επενδυτή να φύγει πριν την καταιγίδα όταν αυτή έρθει.

    Την Plastiques du Val de Loire SA PVL δεν την γνωρίζω. Σε ευχαριστώ που την αναφέρεις. Τι ακριβώς εννοείς λέγοντας ότι τα πλαστικά έχουν γενικά θέματα και βάσει νομοθεσίας θα πρέπει να γίνουν μεγάλες επενδύσεις; Απλά στην φλεξοπακ νιώθω μεγάλη ασφάλεια γιατί έχω παρακολουθήσει γενικές συνελεύσεις και έχω πιστεί για την εξαιρετική διοίκηση, άλλωστε νομίζω δεν είναι δεσμευτικό θα μπορούσε κάποιος να έχει έκθεση και στις 2. Βέβαια είναι και το πρόβλημα με τα capital control.

    Τα πλαθ μου αρέσουνε κάτω απο 2 ευρώ, ίσως να ήτανε η 13 επιλογή.

    Η centric είναι net net και στο κοντινό μέλλον θα εισπράξει και άλλα μετρητά. Στο αισιόδοξο σενάριο θα έχει 0,20 ευρώ καθαρό ταμείο ανα μετοχή και στο φυσιολογικό σενάριο 0,16. Δωρεάν το ξενοδοχείο στη Μύκονο αξίας 0,03 ανα μετοχή,επενδύσεις σε fund 0,015/μετοχή,μετοχές 0,013/μετοχή,φωτοβολταικό και ακίνητο στα Βριλήσια 0,02/μετοχή.Συνοψίζοντας 0,16 μετρητά ανα μετοχή και 0,078 περιουσιακά στοιχεία δηλαδή 0,238/μετοχή και πληρώνεις 0,14. Στα αρνητικά ότι η νέα διοίκηση δεν έχει δείγματα γραφής.. Εκτιμώ αξίζει ένα μικρό στοίχημα.

    Τεχνική ολυμπιακή, έχει φτάσει ο κόμπος στο χτένι. Έχει προβλήματα ρευστότητας και εκτιμώ ότι θα προβεί στην πώληση του ξενοδοχείου. Το τίμημα πιστεύω ότι δεν μπορεί να είναι κάτω απο 300εκ, άρα μεγάλα περιθώρια ανόδου για την μετοχή.

    Αστακ θεωρώ ότι θα απορροφηθεί απο την aplha bank. Αναφέρω τους 2 λόγους στο άρθρο. Εδώ θα αναφέρω τον τρίτο. Η ΑΣΤΑΚ είναι ανώνυμη εταιρεία και πληρώνει φόρο 29 τοις εκατό. Αν απορροφηθεί απο την alpha bank δεν θα πληρώνει καθόλου φόρο γιατί θα χρησιμοποιεί την αναβαλλόμενη φορολογία των τραπεζών.

    Πολύ ωραίες οι προτάσεις σας. Σε πολλά συμφωνώ.

  10. Ο/Η Nikolas λέει:

    Αγαπήτε φίλε Πάνο

    Εύχαριστω για την γρήγορη και εμπεριεκτίκη απάντηση.

    Ικτίνο δεν θα αγόραζα είχα και πούλησα αρκετά πιο κάτω από τα τρέχοντα επίπεδα και δε θα αγόραζα με τα τώρινα δεδόμενα. Θεώρω το χαρτί ακραία αποτίμημενο με δεδόμενο ότι παγκόσμια αρχίζουμε και βλέπουμε κληδονισμούς αξίζει να κοιτάξει κανείς με πρόσοχη ότι αρκετά από τα μεγάλα έργα για μαρμάρο και η άνοδος της τίμες συνέπεσε με χαμηλά επιτόκια και ποσοτίκη χαλάρωση (η ζήτηση) εκτίμω πως θα υπάρξει μείωση, αλλά και να μην υπάρξει το p/b του για εμένα δεν με εμπνέει τουλάχιστον όχι για τις αποδώσεις που στοχεύω. ΑΣΤΑΚ και να απορροφήθει αντέ να ανέβει ελάχιστα από τα τρέχοντα αντί για αυτό προτιμώ σίγουρα Ιντερκο μαζί με Καμπα που τη θεωρώ στοίχημα αλλά και ΚΛΜ (αν τη βλέπεις και ως παιχνίδι στα ακίνητα).

    Plastiques du Val de Loire SA PVL φτιάχνει πλαστίκα κυρίως για την αυτοκινητοβιομηχανία και είναι στο κάτω μέρος του κύκλου της και γενικά τα πλαστικά λόγω των δεδομένων επενδύσεων που πρέπει να γίνουν στα πλαστικά κυκλικής οικονομίας και γενικές περιβαλοντολογικές νομοθεσίες που έχουν ψηφίσθει με ισχύ από το 2022 με 2023 βέβαια αύτο είναι και ευκαιρία για κάποιους. Το 2022 με 23 έχει να κάνει με τα πλαστικά μια χρήσης για την Ελλάδα συγκεκριμένα αν και από φέτος έχει ξεκινήσει η εφαρμόγη τους. Μέχρι το 2030 θα πρέπει όλα να είναι ανακυκλώσιμα και αύτο έχει συμφώνηθει από όλους!

    Aπό άρθρο που περιγράφει την πορεία και έιναι από την κομμισιόν ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/plastics-factsheet-industry_en.pdf
    IMPROVING PRODUCT DESIGN
    It all starts with design. About 80% of all environmental impacts
    are determined in this phase. Design has a direct impact on the
    recyclability of plastics and affects the possibility for products
    and waste materials to find their way back to the market.
    With the Plastics Strategy, the Commission aims to encourage
    and support product design choices which take into account the
    entire life cycle of plastics and plastic products, making them
    more durable, reusable and easily recyclable.
    As packaging is one of the main uses of plastics, by 2030 all
    plastic packaging should be recyclable.

    Σεντρικ έχω ακούσει περίεργα πράγματα για την διοίκηση και μεγάλη απογοητευση από μετόχους και δεν είχα ποτέ. Πολύ μικρό το upside εμένα δε με ικανοποιεί καθόλου το βλέπω λίγο περίεργη επιλόγη χώρις να θέλω να προσβάλω δεν ξέρω θέλω να πρώτα τι θα κ΄νει έτσι κι αλλιώς όπως είπες εύστοχα εδώ η αγόρα είναι αργή όταν βγαίνουν τα αποτελέσματα. Τα θεμελιώδη δε με ικανοποιούν και κυρίως η έλλειψη αντικειμένου και ξεκάθαρης πορείας, επίσης είναι γνώστο ότι έχει ουκ όλιγα λαμόγια μέσα. Είναι λίγο πιο καζίνο το πραγμά για μένα στη συγκεκριμένη παρά το discount.

    Τεχνική Όλιμπιακή αν δεν πεθάνει ο Στέγγος ο σφίχτης μην ελπίζεις σε τίποτα. Οι τράπεζες είναι πολύ χαρούμενες να τη δανείζουν και να πάρουν αυτές το ακίνητο να το πουλήσουν μια και δεν πάει πουθένα. Για μένα πρέπει να περιμένεις να πεθάνει ο γέρος όπως περιμένουν γαμπροί ανηψία και κόρες.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      σε ευχαριστώ Νίκο για τις ωραίες απαντήσεις σου.

      Θέλω να αναφερθώ στο p/bv του Ικτίνου. Φαίνεται μεγάλο όμως τα λατομεία τα περνάει στον ισολογισμό με μηδενική αξία. Σε ένα λατομείο μέσα κρύβεται μεγάλη αξία η οποία δεν φαίνεται στους ισολογισμούς. Αντιλαμβάνομαι τις ανησυχίες σου για το παγκόσμιο κλίμα και τις ασπάζομαι.

      ΙΝΤΕΡΚΟ vs ΑΣΤΑΚ
      Αν έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα απο τις 2 σίγουρα θα διάλεγα ιντερκο. Απλά κάθε εταιρία την αγόρασα για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετικό ορίζοντα.

      ΙΝΤΕΡΚΟ την αγόρασα για να απολαμβάνω τα μερίσματα και αν πάει πάνω απο την nav τότε θα ρευστοποιήσω. Οπότε είναι μια μακροπρόθεσμη επένδυση.

      ΑΣΤΑΚ την αγόρασα λίγο πάνω απο τα 6 γιατί πιστεύω το σενάριο της απορρόφησης. Δεν είναι εταιρία που θα την κρατήσω χρόνια. Αν δεν γίνει φέτος η απορρόφηση πιστεύω δεν θα γίνει ποτέ. Οπότε σε αυτό το σενάριο θα κοιτάξω να την ρευστοποιήσω σε τιμές ώστε να μην χάνω τουλάχιστον. Αν γίνει όμως η απορρόφηση, εκτιμώ ότι θα γίνει λίγο κάτω απο τα ίδια κεφάλαια (αλλιώς θα είναι κλέψιμο προς τους μικρομετόχους) οπότε η απόδοση θα είναι ικανοποιητική αν το σκεφτείς ετησιοποιημένα.
      αστακ και ιντερκο: Πρόβλημα εμπορευσιμότητας,οπότε μπορεί να μην μπορείς να επιλέξεις μόνο μια γιατί ίσως να μην βρίσκεις τα κομμάτια που θέλεις.

      Σεντρικ: συμφωνώ σε όλα αυτά που λες.Τα αναφέρω και στο άρθρο για τις διοικήσεις κτλ.Για αυτό άλλωστε είπα μικρή θέση.

      Τεχνική ολυμπιακή: Επειδή έχει πρόβλημα ρευστότητας προφανώς μπορεί να σκέφτεται αντί να μου το πάρουν οι τράπεζες, θα το πουλήσω εγώ πρώτος ώστε να πιάσω καλύτερο τίμημα και να πάνε τα χρήματα σε εμένα. Ναι και ο καμπας εσωκλείει αξία.

      Plastiques du Val de Loire SA PVL επειδή φτιάχνει πλαστικά κυρίως για αυτοκινητοβιομηχανίες ίσως αυτός να είναι ο λόγος που είναι σε έκπτωση! Σε μια παγκόσμια ύφεση οι αυτοκινητοβιομηχανίες την πληρώνουν ακριβά.Αν δεις και οι αυτοκινητοβιομηχανίες με βάση τα πρόσφατα αποτελέσματα τους έχουνε χαμηλά p/e. Η φλεξοπακ φτιάχνει κυρίως πλαστικά συσκευασίας για τρόφιμα και ποτά. Οπότε δεν έχει κυκλικότητα, είναι κλάδος ανελαστικής ζήτησης. Επιπλέον έχει την δύναμη, την ενδεχόμενη αύξηση του πετρελαίου και κατ΄επέκταση των πλαστικών να την μετακυλάει στον πελάτη. Αυτό τουλάχιστον δείχνουμε οι ισολογισμοί της τελευταίας δεκαετίας.

  11. Ο/Η Γιώργος λέει:

    Συγχαρητήρια για το άρθρο Πάνο. Ευχαριστίες για τις μετοχικές επιλογές τις δικές σου, του Δημήτρη, του Νικόλα και όλων σας. Τις εταιρίες εξόρυξης χρυσού περίμενα διαισθητικά ότι θα της δω φέτος από το συγγραφέα. Πολύ ενδιαφέροντες και οι διάλογοι κάτω από το άρθρο.

    • Ο/Η Panos Gitas λέει:

      σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια.
      Επέλεξα αυτές τις εταιρίες εξόρυξης χρυσού που μου φαίνονται περισσότερο νοικοκυρεμένες χωρίς να έχω ιδιαίτερη γνώση επάνω στον κλάδο. Εκτιμώ οτι ο χρυσός τα επόμενα χρόνια θα πάει προς τις 2000 και ίσως και περισσότερο. Πριν πάει όμως προς εκείνα τα νούμερα μπορεί να πέσει και κάτω απο 1000, για αυτό το λόγο θέλω νοικοκυρεμένες εταιρίες ώστε να αντέξουν και να μην χρεοκοπήσουν.
      Οι εταιρίες εξόρυξης χρυσού δεν είναι ακριβώς επένδυση αλλά κυρίως αντιστάθμιση. Έτσι τις αντιμετωπίζω.
      Εσείς κ.Γιώργο τι επιλογές θα κάνατε για το 2019;

  12. Ο/Η Γιώργος λέει:

    Αρχίζω και γίνομαι «συγκρατημένος» και «ανήσυχος». Γι΄αυτό και δεν έχω να προτείνω κάτι καινούργιο. Οι μετοχές που ήδη διακρατώ είναι πάνω κάτω στο δικό σας πνεύμα και σκεπτικό, κάποιες κοινές με τις μικρομεσαίες τις δικές σου και του Δημήτρη και δεν θα πρωτοτυπήσω. Από τις μεγάλες, αν και συμμερίζομαι την κυκλικότητα στα ΕΛΠΕ και εν μέρει στο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟ, διακρατώ τη θέση μου στον τελευταίο και μικρό μέρος της θέσης μου στα πρώτα, γιατί προσδοκώ περισσότερα, αγορασμένες όμως αμφότερες σε χαμηλές τιμές. Πάντως σε διαβεβαιώ ότι την αγαπημένη σου Flexopack τη διακρατώ χρόνια, χωρίς να έχω πουλήσει ούτε 1 τεμάχιο, παρά την υπεραξία που γράφει, μετάνιωσα που δεν πήρα περισσότερες, αλλά δεν είμαι αγοραστής σήμερα. Για αντιθετικούς επενδυτές σαν το Δημήτρη, νομίζω ότι θα ήταν τώρα η σειρά της ΔΕΗ.

    Και αν θέλεις μην μου απευθύνεσαι στον πληθυντικό Πάνο.
    Χαίρομαι να σε διαβάζω.

  13. Ο/Η Γιώργος λέει:

    Δημήτρη και Πάνο,
    Είναι γεγονός ότι έχουμε διανύσει ένα δεκαετή κύκλο διεθνούς χρηματιστηριακής ανόδου. Με αφορμή την αναφορά στο άρθρο του Πάνου σε «μια ενδεχόμενη παγκόσμια κρίση» ή και σε μια οικονομία με χαμηλότερες ταχύτητες τα επόμενα χρόνια (θα έλεγα εγώ) ή σε μια μακρά περίοδο υποαπόδοσης των μετοχικών αξιών που υπεραπέδωσαν όλα τα προηγούμενα χρόνια (διεθνώς τουλάχιστον), θα ήθελα να ρωτήσω και τους δυο σας ή αν γίνεται όλους τους γράφοντες εδώ, σε τι επενδυτικά αγαθά εκτός χρηματιστηρίου ή κλάδους εντός αυτού θα μπορούσε να στραφεί ένας επενδυτής σήμερα; Πλην της εξόρυξης χρυσού και ασημιού που ήδη αναφέρθηκε.

    Κατανοώ ότι εσείς εκεί στο «The Broken Leg» σκέφτεστε και λειτουργείτε διαφορετικά Δημήτρη. Όμως η μακρά περίοδος υπεραπόδοσης, ο υπερβολικός κύκλος ανάπτυξης, το ύψος της υπερτίμησης των περιουσιακών στοιχείων, παρά τις πρόσφατες διορθώσεις και τώρα η άνοδος των επιτοκίων σε σχέση με τα μηδενικά που ξέραμε και ο περιορισμός της ρευστότητας δεν σε προβληματίζουν; Σίγουρα οι υποτιμημένες μετοχές που ανακαλύπτεις, αν αυτές συνοδεύονται από ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και καλό management, είναι μια προστασία. Ακόμα όμως κι αυτές, δεν θα αποτιμόντουσαν χαμηλότερα, αν το χρηματιστηριακό περιβάλλον ήταν σήμερα διαφορετικό;

    Αν πάντως έλθει μια κρίση-ύφεση, ποιος πιστεύετε ότι θα είναι ο αμυντικός κλάδος ή οι αμυντικές αξίες αυτή τη φορά; Άλλος λέει η ενέργεια, άλλος η κοινή ωφέλεια (όπως π.χ. τα νερά του Πάνου). Άλλος θα μπορούσε να πει γη σε χώρες, περιοχές ή κατηγορίες που υστερούν σε αποτίμηση και δεν ακολούθησαν τη φούσκα. Μια επιλογή βέβαια θα ήταν η αύξηση των μετρητών σε ένα χαρτοφυλάκιο.

    Υ.Γ. Ενδεχομένως θα άξιζε η επόμενη παρουσίαση – άρθρο, να είναι μια εταιρεία εξόρυξης χρυσού ή ασημιού. Μια έξυπνη επιλογή από τον κλάδο, από εσάς που ειδικεύεστε στην «εξόρυξη» μετοχών, θα μπορούσε να υπεραποδώσει ακόμα και υπό τις τρέχουσες συνθήκες, εκτός κρίσης.

    • Ο/Η Nikolas λέει:

      Αγαπήτε Γίωργο,

      Έχω παρόμοιες ανησύχιες με εσένα με μια διαφόρα έμεις είμαστε μια ρίχη αγόρα διαχρονικά. Το τινάγμα ανοδικά λοιπόν σε εμάς μπορεί να γίνει οποιαδίποτε στιγμή και με λίγα χρήματα (σχετικά με άλλες αγορές) επίσης εκτός από το 2017 η αγόρα μας δεν έτρεξε ιδιαίτερα και οι μετόχικες αξίες είναι αρκετά χαμηλά. Φόβαμαι ότι μπορεί να έχουμε χάσει τον τώρινο κύκλο της ανόδου, αλλά δεν πιστεύω ότι υπάρχουν και μεγάλα καθοδικά περιθώρια σε καλές μετόχες. Προσδόκω ότι με μια άλλη κυβέρνηση μπορεί να γίνει μείωση των εταιρικών συντελεστών διευρίνοντας ακόμα περισσότερο τα υπάρχοντα κέρδη και P/Ε και κάνοντας τις αποδώσεις ακόμα πιο ελκυστικές (έχουμε έναν από τους υψηλότερους στην Ευροζώνη) αν και κατανοώ ότι δεν εξαρτάται απόλυτα από εμάς. Πίστευω ότι θα δούμε μεγάλη ανόδο στον επόμενο οικονομικό κύκλο. Τώρα νιώθω ότι βρισκόμαστε σε μια φάση αβεβαιότητας η κάνουλα πρέπει να κλείσει γιατί το πρόβλημα που δημιουργήθηκε με τις κεντρικές τράπεζες να στήριζουν στο χρηματοπιστοτικό σύστημα το 2008 αντί να αφήσουν την αγόρα να πάρει το δρόμο της έχει αρχίσει να διογκώνεται. Το παγκόσμιο χρέος όλο και μεγαλώνει και ταυτόχρονα και η μόχλευση. Κάτι άλλο που παρατηρώ είναι ότι πολλοί αυτή τη στίγμη περιμένουν πτώση της αγόρας συνηθως τα μπουλ μαρκετ πεθαίνουν μέσα σε μια κατάσταση ευφόριας που δεν βλέπω να υπάρχει, αντιθέτως μάλλον καχυποψία βλέπω. Θεωρώ λοιπόν ότι βρισκόμαστε σε μια φάση διορθώσης. Οι κεντρίκες τράπεζες με τις κινήσεις τους μεγάλωσαν τον οικονομικό κύκλο πιστεύω τεχνικά, αλλά επίσης πιστεύω ότι το επόμενο μπεαρ μαρκετ θα είναι πολύ μεγάλο και θα βρεθούν πολλές ευκαιρίες για τοποθέτηση σε καλές μετόχες. Αύτο δε σημαίνει πως και τώρα δεν υπάρχουν ευκαιρίες και ως value investors πρέπει να ψάχνουμε και να τις βρίσκουμε. Όσον αφόρα εμένα στην τρέχουσα συγκηρία δεν διακρατώ πολλές μετόχες στο εξωτερικό και διατηρώ σημαντική ρευστότητα για τους λόγους που προανέφερα. Μια από τις λίγες εταίριες που έχω εδω και καιρό είναι η ΝΟΚΙΑ πιστεύω πολύ στον CEO που έχει και κάνει comeback που την έχω αγόρασει πιο χαμηλά άλλα θεωρώ ότι έχει περιθώρια.

      Όσον αφόρα το χρυσό μου αρέσουν και μικρότερες εταίριες με καλο upside. η Αrgonaut gold φαίνεται ελκύστικη που την έχω κοιτάξει από βάσει θεμελιωδών θα ήθελα όμως και μια δεύτερη άποψη (μικρό παθητικό). Αν ανέβει ο χρύσος πιστεύω ότι θα δώσει μεγαλύτερη απόδωση από άλλες. Έπισης διάβασα ένα ενδιαφέρον άρθρο για την Monument Mining Limited αλλά δεν το έχω ψάξει διεξωδικά το θέμα (είναι penny stock). Εν πάσει περιπτώση καλή είναι η διασπόρα στο χρύσο. Γενικά όσον αφόρα τον χρύσο και τα ΕΤF δεν είναι κακά πιστεύω.

      https://simplywall.st/stocks/ca/materials/tsxv-mmy/monument-mining-shares/news/is-monument-mining-limiteds-cvemmy-balance-sheet-strong-enough-to-weather-a-storm/

      https://s22.q4cdn.com/115151820/files/doc_financials/quarterly_reports/2018/q3/Argonaut-Gold-Inc-FS-Q3-2018-FINAL.PDF

      Με εκτίμηση,
      Νικόλας

  14. Ο/Η Panos Gitas λέει:

    καλησπέρα Γιώργο,

    έχω ακριβώς τις ίδιες ανησυχίες. Ορισμένες εταιρίες μπορεί να επηρεαστούν ελάχιστα απο μια ενδεχόμενη κρίση. πχ η ευαθ και η ευδαπ δεν βλέπω πως θα επηρεαστούν στα αποτελέσματα τους. Όμως θεωρώ σχεδόν σίγουρο ότι σε μια παγκόσμια κρίση θα υποχωρήσουν οι μετοχές τους και θα αποτελούν μεγαλύτερη ευκαιρία απο τώρα. Προσωπικά προσπαθώ να ακολουθώ το παρακάτω: Αν σε μια εταιρία θέλω συνολικά να επενδύσω 100 ευρώ τοποθετώ τα 50 και με τα υπόλοιπα περιμένω. Αυτή την στιγμή προσπαθώ να το έχω 50-50 γιατί πιστεύω ότι κάπου εδώ κοντά θα έρθει ύφεση. Παλιότερα έκανα το ίδιο αλλά με αναλογίες περίπου 80 μέσα 20 έξω όχι επειδή φοβόμουν την ύφεση (τότε είχαμε ύφεση) απλά επειδή έλεγα ότι η μετοχή για διάφορους λόγους μπορεί να υποχωρήσει οπότε σε περίπτωση υποχώρησης να μπορώ να αγοράσω και άλλα κομμάτια. Συνοψίζοντας θεωρώ ότι όταν έρθει κραχ συνήθως υποχωρούν όλα ακόμα και χωρίς να υπάρχει επιδείνωση στα αποτελέσματα τους. Επειδή θεωρώ ότι είμαστε σχετικά κοντά σε μια μελλοντική ύφεση, η μια άμυνα που παίζω είναι να έχω περίπου 50% μετρητό.

    Η δεύτερη άμυνα είναι οι εταιρίες εξόρυξης χρυσού με 5% του χαρτοφυλακίου. Αν έρθει κραχ και ο χρυσός ανέβει στις 2000, οι μετοχές αυτές θα πάνε 5-10 φορές επάνω απο τα παρόντα επίπεδα. Δες τι έγινε το 2008-2009! Απλά εδώ υπάρχει το ρίσκο ότι αν υποχωρήσει ο χρυσός προς τις 800-1000 κάποιες εταιρίες μπορεί να κλείσουνε και να μην προλάβουν την επόμενη εκτόξευση. Μια πιο συντηρητική λύση είναι η αγορά πραγματικού χρυσού αλλά εκεί το downside και το upside είναι περιορισμένο. Μπορούν να γίνουνε συνδυαστικά.

    Μια τρίτη άμυνα θα μπορούσε να είναι η αγορά ακινήτων. Αν κάποιος έχει καλή γνώση των ακινήτων και των περιοχών που θα αναβαθμιστούν στο μέλλον θεωρώ ότι θα μπορούσε να προστατευτεί με αυτόν τον τρόπο απο μια μελλοντική ύφεση.Δεν ξέρω αν πρόσεξες πως το airbnb διαμόρφωσε εντελώς διαφορετικές τιμές σε πολλές περιοχές. Μέσα σε 2-3 χρόνια σε κάποιες περιοχές υπάρχει αύξηση τιμών κοντά στο 50% εξαιτίας του airbnb. Προσωπικά δεν έχω γνώσεις και δεν μου αρέσει η ενασχόληση με τα ακίνητα. Για αυτό το λόγο προτιμώ ΑΕΕΑΠ.

    Μια τέταρτη άμυνα θα μπορούσε να είναι η αγορά φθηνών χωραφιών με καλό προσανατολισμό προς τον ήλιο και κοντά στο δίκτυο της ΔΕΗ . Σε κάποια χρόνια που τα φωτοβολταϊκά θα είναι ακόμα πιο αποδοτικά ίσως αυτά τα χωράφια να πάρουνε αξία.Αυτή την ιδέα μου την είχε πει πριν χρόνια ο Δημήτρης.

Απάντηση